หมายเหตุท้ายเล่ม
ร้าน คนในร้าน เครื่องสับไพ่ ไฟดวงเล็ก สมุดบันทึก และทุกตาที่เกิดในร้านแต่งขึ้น ตัวเลขที่เกิดในร้าน เช่นสมุดอ่านคนของคิว ก็แต่งขึ้นเป็นตัวอย่าง ส่วนงานวิจัย ตัวเลข และเหตุการณ์จากโลกจริงทุกเรื่องมีที่มาตามข้างล่าง
สองเรื่องที่เล่มนี้พึ่งมากที่สุด ผู้ค้นคว้าหางานที่วัดมันไม่พบ คือจังหวะเวลาของคนเล่นโป๊กเกอร์จริง และท่าประจำในฐานะวิธีซ่อนข้อมูล
ลิงก์ทุกลิงก์เป็นหน้าเว็บที่ผู้ค้นคว้าของเล่มนี้เปิดอ่านได้เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2026 หลายงานอ่านได้แค่บทคัดย่อหรือบทสรุปของคนอื่น ข้อไหนเป็นแบบนั้น หมายเหตุบอกไว้ คำพูดของคนในเนื้อเรื่องเป็นการถอดความเป็นไทย ข้อความภาษาอังกฤษในวงเล็บข้างล่างคือถ้อยคำตามที่ผู้ค้นคว้าอ่านได้จากหน้านั้น ยังไม่ได้เทียบทีละคำกับต้นฉบับอีกรอบ จึงนับเป็นการถอดความเช่นกัน
หน้านี้มีสามส่วน เรื่องที่ยังเถียงกันอยู่ ศัพท์บนโต๊ะ และแหล่งที่มา
๏
ห้องเก็บของ · เรื่องที่ยังเถียงกันอยู่
แขนบอก หน้าไม่บอก จริงแค่ไหน ฝั่งที่บอกว่าจริงมีงานเดียว เล่มนี้อ่านจากบทสรุปของสมาคมผู้จัดพิมพ์วารสารและข่าววิทยาศาสตร์ ไม่ได้เปิดตัวเปเปอร์ และไม่มีตัวเลขความแม่นของแต่ละกลุ่ม (Slepian และคณะ 2013) https://www.psychologicalscience.org/publications/observer/obsonline/to-call-a-players-poker-hand-look-to-the-arms-not-the-face.html · ข่าวอีกแหล่งเล่ากลุ่มทดลองต่างออกไปเล็กน้อย เป็นกลุ่มหน้ากับลำตัว และกลุ่มแขนกับลำตัว https://m.medicalxpress.com/news/2013-09-poker-arms.html · งานที่ทำซ้ำหรือแย้ง ผู้ค้นคว้าหาไม่พบในการค้นสี่รอบ ซึ่งไม่ได้แปลว่าไม่มี · สิ่งที่จะตัดสินได้คือการทำซ้ำที่รายงานความแม่นของแต่ละกลุ่ม พร้อมปีของภาพและจำนวนคนในคลิป
หน้านิ่งคือใบหน้าที่ดีที่สุดสำหรับการบลัฟไหม ฝั่งที่ตั้งคำถามคือการทดลองกับมือใหม่ 14 คน คู่แข่งบนจอ และไม่มีใครรู้ผล ผู้เขียนเสนอว่าใบหน้าที่ดีที่สุดอาจไม่ใช่หน้านิ่ง ข้อนี้เป็นข้อเสนอ ไม่ใช่ข้อค้นพบ ตัวเลขลบ 4.52 บวก 1.69 และบวก 2.83 ในเนื้อเรื่องคือค่าตามที่รายงาน ผู้ค้นคว้าอ่านว่าเป็นค่าที่เบี่ยงจากค่าเฉลี่ยของผู้เล่น เพราะสามค่ารวมกันได้ศูนย์ แต่ยังไม่ได้ตรวจกับตารางผล เนื้อเรื่องจึงบอกแค่ทิศทาง (Schlicht และคณะ 2010) https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371%2Fjournal.pone.0011663 · ฝั่งที่มีข้อมูลยืนยันว่าหน้านิ่งดีที่สุด ผู้ค้นคว้าหาไม่พบ · สิ่งที่จะตัดสินได้คือการทดลองกับคู่แข่งตัวจริง ที่ผู้เล่นรู้ผลทุกตา และมีคนที่เล่นมานานอยู่ด้วย
54% ยังเป็นตัวเลขที่ดีที่สุดไหม เล่มนี้ใช้งานรวมปี 2006 เป็นหลัก (Bond และ DePaulo 2006) https://journals.sagepub.com/doi/10.1207/s15327957pspr1003_2 · นาวาร์โรกับมาโรโญเขียนว่าคนจับโกหกได้ไม่ดีกว่าเดาสุ่ม ซึ่งหลวมกว่า 54 เล่มนี้จึงใช้ 54 (Navarro และ Marono 2022) https://www.psychologytoday.com/us/blog/spycatcher/202207/debunking-body-language-myths · งานรวมรุ่นหลังและการทำซ้ำ เล่มนี้ไม่ได้ตรวจ ห้องนี้ยังไม่ได้ค้น ไม่ใช่ห้องว่าง · สิ่งที่จะตัดสินได้คืองานรวมรุ่นใหม่ที่นับงานหลังปี 2006 ด้วย
มือสั่นบอกไพ่แข็งไหม ฝั่งที่บอกว่าใช่คือความเห็นของคาโร ไม่มีข้อมูลประกอบ (Caro 2007) https://www.poker1.com/?p=11539 · ฝั่งร่างกาย ตำราหมอบอกว่าอาการสั่นชัดขึ้นจากความวิตก ความเครียด ยา ภาวะของร่างกาย กาแฟ และความล้า และไม่ได้บอกว่าไพ่แบบไหนทำให้สั่น (Crawford และ Zimmerman 2018) https://www.aafp.org/afp/2018/0201/p180 · การอ่านว่ามือสั่นบอกแค่ว่าร่างกายตื่นตัว เป็นการคิดต่อของเล่มนี้จากตำราหมอ ไม่ใช่ผลการวัด · ความเห็นของเอลวูดและนาวาร์โรเรื่องมือสั่น ผู้ค้นคว้าหาไม่พบ · สิ่งที่จะตัดสินได้คือการนับอาการสั่นเทียบกับความแรงของไพ่ ในตาที่บันทึกไว้จำนวนมาก โดยคนนับไม่รู้ไพ่
อ่อนคือแข็ง แข็งคืออ่อน เป็นกฎหรือความเห็น คนตั้งกฎจำกัดมันไว้กับคนที่กำลังแสดง (Caro 2007) https://www.poker1.com/?p=11539 · และบอกเองว่าการส่งอาการฟ้องปลอมมักไม่คุ้มเสี่ยง (Caro 2011) https://www.poker1.com/archives/27818/mike-caro-poker-word-reverse · อีกคนเตือนว่าผู้เล่นที่เก่งกว่าพลิกท่าคว้าชิปกลับมาหลอกได้ (Woolley 2014) https://www.pokernews.com/strategy/when-strong-means-weak-the-chip-grabbing-tell-19843.htm · ไม่มีฝั่งไหนมีข้อมูล · สิ่งที่จะตัดสินได้คือการนับท่าที่ดูเหมือนแสดงเทียบกับไพ่จริง ในตาที่บันทึกไว้โดยไม่คัดเลือก
จังหวะเวลาบอกไพ่ไหม ห้องทดลองบอกว่าเวลาที่ใช้ตอบไปด้วยกันกับความมั่นใจ แต่เป็นงานดูจุดบนจอ (Kiani และคณะ 2014) https://shadlenlab.zi.columbia.edu/sites/default/files/content/KianiNeuron2014.pdf · งานรวม 16 ชุดข้อมูลบอกแบบเดียวกัน และเตือนว่าทิศกลับได้ (Miyoshi และคณะ 2026) https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC13233096/ · คนดูโต๊ะจริงอ่านการลังเลต่างกัน คนหนึ่งอ่านว่าไพ่แข็ง (Elwood 2016) https://www.pokernews.com/strategy/reading-poker-tells-video-hesitations-when-betting-or-raisin-24285.htm · อีกคนอ่านว่าพลาดไพ่ที่รอ หรือไม่ก็ไพ่ใหญ่ (Fitzgerald 2020) https://pokercoaching.com/blog/poker-timing-tells/ · งานวิจัยจังหวะเวลาในโป๊กเกอร์ ผู้ค้นคว้าหาไม่พบในการค้นสามรอบ · สิ่งที่จะตัดสินได้คือเวลาที่บันทึกจากตาจริงจำนวนมาก เทียบกับความแรงของไพ่
ท่าประจำซ่อนข้อมูลได้ไหม ฝั่งที่มีคือท่าประจำช่วยให้นักกีฬาทำได้ดีขึ้นเอง ทั้งตอนมีและไม่มีแรงกดดัน (คณะวิจัยมหาวิทยาลัยเวียนนา 2021) https://lida.sport-iat.de/ta/Record/4088526?lng=en · อีกฝั่งเตือนว่างานหลายชิ้นที่ใช้แนะนำท่าประจำ ถูกตั้งคำถามเรื่องการออกแบบและการนำไปใช้ในสนามจริง (Cotterill 2015) https://hsu.repository.guildhe.ac.uk/id/eprint/261/1/62%20Cotterill%20S%202015%20TSP.pdf · งานที่ทดสอบท่าประจำในฐานะวิธีซ่อนข้อมูล ผู้ค้นคว้าหาไม่พบ · สิ่งที่จะตัดสินได้คือการทดลองที่ให้คนดูเดาไพ่จากผู้เล่นที่ใช้และไม่ใช้จังหวะเดียว
๏
ศัพท์บนโต๊ะ
A K Q J T · ace, king, queen, jack, ten · ห้าแต้มบนสุดของไพ่ เรียงจากสูงลงต่ำ โดย T คือแต้ม 10 ต่ำลงไปคือ 9 ถึง 2 ไพ่หนึ่งใบเขียนแต้มติดกับดอก เช่น A♠
♠ ♥ ♦ ♣ · spades, hearts, diamonds, clubs · ดอกทั้งสี่ของไพ่ สีของดอกเป็นแบบไพ่สี่สี (four-color deck) ที่ทำให้ ♥ กับ ♦ ไม่ปนกัน คือ ♠ ดำ ♥ แดง ♦ น้ำเงิน ♣ เขียว
ตา · hand · การแจกหนึ่งรอบ ตั้งแต่ไพ่ใบแรกออกจากเครื่อง จนมีคนได้กองกลางไป
ไพ่ในมือ · hole cards · ไพ่สองใบที่แต่ละคนได้ และคนอื่นมองไม่เห็น
ไพ่กลาง · board · ไพ่ห้าใบกลางโต๊ะที่ทุกคนใช้ร่วมกัน เปิดเป็น flop turn และ river
flop · flop · ไพ่กลางสามใบแรก ที่เปิดพร้อมกัน
turn · turn · ไพ่กลางใบที่สี่
river · river · ไพ่กลางใบที่ห้า ใบสุดท้าย
กองกลาง · pot · ชิปทั้งหมดที่ลงกันในตานั้น
ลง · bet · วางชิปเข้ากองกลางเป็นคนแรกของรอบ
ตาม · call · วางชิปเท่ากับที่อีกฝ่ายลง
เพิ่ม · raise · วางชิปมากกว่าที่อีกฝ่ายลง
หมอบ · fold · ทิ้งไพ่ แล้วออกจากตานั้น
ทุ่มหมดหน้าตัก · all-in · วางชิปทั้งหมดที่มีอยู่ตรงหน้า
บลัฟ · bluff · ลงด้วยไพ่ที่จะแพ้ถ้าถูกเปิด เพื่อให้อีกฝ่ายหมอบ
เปิดไพ่ · showdown · หงายไพ่ในมือเทียบกันตอนจบตา ไพ่ที่ดีที่สุดชนะ
ชิป · chips · เหรียญคะแนน ที่ร้านนี้ไม่ใช่เงิน
ไพ่แข็ง · strong hand · ในสมุดอ่านคน คือไพ่ตอนเปิดที่ถึงเส้นซึ่งตั้งไว้เองก่อนเริ่ม เช่นสองคู่ขึ้นไป
ไพ่อ่อน · weak hand · ไพ่ที่ต่ำกว่าเส้นแบ่งนั้น
หนึ่งคู่ · one pair · ไพ่แต้มเดียวกันสองใบ
สองคู่ · two pair · สองคู่ที่แต้มต่างกัน
ตอง · three of a kind · ไพ่แต้มเดียวกันสามใบ
ฟูลเฮาส์ · full house · ตองหนึ่งชุดกับหนึ่งคู่
AA · pocket aces · ไพ่ในมือเป็น A สองใบ
77 · pocket sevens · ไพ่ในมือเป็น 7 สองใบ
คู่เล็ก · small pair · ไพ่ในมือที่เป็นคู่แต้มต่ำ
สองคู่บนสุด · top two pair · สองคู่ที่ได้จากไพ่กลางสองใบที่แต้มสูงที่สุด
ตองบนสุด · top set · ตองที่ได้จากไพ่ในมือที่เป็นคู่ กับไพ่กลางใบที่แต้มสูงที่สุด
เท็กซัสโฮลเด็ม · Texas hold'em · โป๊กเกอร์แบบที่ได้ไพ่ในมือสองใบ และใช้ไพ่กลางห้าใบร่วมกัน
โต๊ะจริง · live poker · การเล่นที่นั่งโต๊ะเดียวกันจริง ไม่ใช่ออนไลน์
อาการฟ้อง · tell · พฤติกรรมที่บอกไพ่ในมือได้จริง คนเล่นไพ่มักใช้คำนี้กับสิ่งที่คนอ่านแค่เชื่อว่าบอกด้วย แต่เล่มนี้ใช้แค่ความหมายแรก
หน้าโป๊กเกอร์ · poker face · ใบหน้าที่ไม่เผยความคิดหรือความรู้สึกของเจ้าของ
สีหน้าแวบเดียว · micro-expression · สีหน้าที่อยู่ได้แค่ 1/25 ถึง 1/5 วินาที
ท่าประจำก่อนลงมือ · pre-performance routine · สิ่งที่ทำเหมือนเดิมทุกครั้งก่อนลงมือ
งานรวมผลการวิจัย · meta-analysis · งานที่เอาผลของการศึกษาหลายชิ้นมาคิดรวมกัน
ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน · standard deviation · ความแกว่งตามปกติของข้อมูล ใช้เป็นหน่วยบอกว่าสองกลุ่มห่างกันแค่ไหน
คะแนนของคนที่ไม่ได้ดูใครเลย · no-information rate · คะแนนของคนที่ตอบคำที่เจอบ่อยกว่าทุกตา ในสมุดของคิวคือ 22 จาก 30 คนละตัวกับสัดส่วนของไพ่แข็ง ซึ่งในสมุดเดียวกันคือ 8 จาก 30
การแจกแจงทวินาม · binomial distribution · วิธีคิดโอกาสของจำนวนครั้งที่ถูก เมื่อทำซ้ำหลายครั้งด้วยโอกาสเท่าเดิม
๏
แหล่งที่มา
จัดตามชื่อบท ย่อหน้าละหนึ่งแหล่ง
ก่อนแจก
Bower (2013) “Poker pros’ arms betray their hands” Science News คลิปยาว 2 วินาทีที่ใช้เป็นหน่วยของเล่มนี้ https://www.sciencenews.org/?p=10004
คลิปสองวินาที
Slepian, Young, Rutchick และ Ambady (2013) “Quality of professional players’ poker hands is perceived accurately from arm motions” Psychological Science 24(11) หน้าวารสารยืนยันชื่องาน ฉบับ และเลข DOI แต่บทคัดย่อต้องเข้าระบบก่อนอ่าน https://www.psychologicalscience.org/journals/psychological-science/0956797613487384/
APS Observer (2013) “To Call a Player’s Poker Hand, Look to the Arms, Not the Face” บทสรุปของสมาคมผู้จัดพิมพ์วารสาร กลุ่มที่ดูแขนตัดสินความแรงของไพ่ได้ กลุ่มที่ดูหน้าหรือทั้งตัวทำไม่ได้ กลุ่มที่ดูหน้าแย่กว่าเดาสุ่ม และไม่มีใครเห็นไพ่ https://www.psychologicalscience.org/publications/observer/obsonline/to-call-a-players-poker-hand-look-to-the-arms-not-the-face.html
Bower (2013) “Poker pros’ arms betray their hands” Science News นักศึกษา 78 คน 3 กลุ่ม กลุ่มละ 20 คลิป คะแนน 1 ถึง 7 เทียบกับโอกาสชนะที่รายการแข่งขันให้มา และนักศึกษาอีก 40 คนที่ให้คะแนนความมั่นใจกับความนุ่มของแขน https://www.sciencenews.org/?p=10004
Medical Xpress (2013) ข่าวเรื่องงานเดียวกัน คลิปยาว 2 วินาที 20 คลิป https://m.medicalxpress.com/news/2013-09-poker-arms.html
Merriam-Webster คำว่า “poker face” การใช้ครั้งแรกที่รู้จักปี 1874 ความหมาย และที่มาจากความจำเป็นของคนเล่นไพ่ที่ต้องซ่อนความรู้สึก https://www.merriam-webster.com/dictionary/poker%20face
ระยะ 139 ปีคือ 2013 ลบ 1874 คำนวณโดยเล่มนี้
เดาโกหกเท่ากับโยนเหรียญ
Bond และ DePaulo (2006) “Accuracy of Deception Judgments” Personality and Social Psychology Review 10(3) 214–234 งาน 206 ชิ้น คนตัดสิน 24,483 คน ถูก 54% คำพูดจริงถูกเชื่อ 61 คำโกหกถูกจับ 47 อ่านจากบทคัดย่อ https://journals.sagepub.com/doi/10.1207/s15327957pspr1003_2
Porter และ ten Brinke (2008) “Reading Between the Lies” Psychological Science 19(5) 508–514 สีหน้า 697 สีหน้า สีหน้าแวบเดียวยาว 1/25 ถึง 1/5 วินาที พบ 2% ราว 22% ของผู้เข้าร่วม และเกิดแค่ครึ่งหน้า อ่านจากบทคัดย่อ https://journals.sagepub.com/doi/10.1111/j.1467-9280.2008.02116.x
Zloteanu, Bull, Krumhuber และ Richardson (2021) Quarterly Journal of Experimental Psychology 74(5) การทดลองกับคน 106 คน การฝึกอ่านสีหน้าแวบเดียวไม่ได้ทำให้จับโกหกได้ดีขึ้น https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/1747021820978851
Navarro และ Marono (2022) “Debunking Body Language Myths” Psychology Today ความเห็นว่าไม่มีพฤติกรรมไหนเพียงอย่างเดียวที่บ่งบอกการโกหก (“There is no single behavior indicative of deception”) https://www.psychologytoday.com/us/blog/spycatcher/202207/debunking-body-language-myths
ใบหน้าที่น่าไว้ใจ
Schlicht, Shimojo, Camerer, Battaglia และ Nakayama (2010) “Human wagering behavior depends on opponents’ faces” PLOS ONE 5(7) e11663 มือใหม่ 14 คน คู่แข่งบนจอลงเท่ากันทุกตา ไพ่ที่อยู่ข้างหลังถูกสุ่ม ค่าการตามสามค่าตามหน้าแต่ละแบบ หน้าน่าไว้ใจถูกตามน้อยลง ตัดสินใจถูกน้อยลงและช้าลง ความต่างของเวลาคิดจากค่าที่รายงานด้วยการลบ และข้อเสนอเรื่องหน้าโป๊กเกอร์ (“the best ‘poker face’ for bluffing may not be a neutral face”) https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371%2Fjournal.pone.0011663
มือสั่น
Crawford และ Zimmerman (2018) “Tremor: Sorting Through the Differential Diagnosis” American Family Physician 97(3) 180–186 อาการสั่นตามธรรมชาติที่ชัดขึ้นจากความวิตก ความเครียด ยาบางตัว ภาวะของร่างกาย กาแฟ และความล้า https://www.aafp.org/afp/2018/0201/p180
Lenka และ Jankovic (2021) “Tremor Syndromes: An Updated Review” Frontiers in Neurology 12 แบบที่ชัดขึ้นหลังออกกำลังกายน่าจะเกี่ยวกับระบบประสาทที่สั่งให้ร่างกายตื่นตัว https://www.frontiersin.org/journals/neurology/articles/10.3389/fneur.2021.684835/full
Caro (2007) “Mike Caro poker word is Tells” คอลัมน์ที่ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ Poker Player ความเห็นว่ามือที่สั่นกะทันหันตอนลงคือไพ่แข็ง (“sudden shaking when wagering indicates a strong hand — almost never a bluff”) และข้อกำกับของเขาเอง https://www.poker1.com/?p=11539
อ่อนคือแข็ง แข็งคืออ่อน
Caro (2007) “Mike Caro poker word is Tells” กฎอ่อนคือแข็ง แข็งคืออ่อน (“strong means weak, weak means strong”) ตัวอย่างการยักไหล่ และข้อจำกัดว่าใช้กับคนที่กำลังแสดงเท่านั้น https://www.poker1.com/?p=11539
Caro (2011) “Mike Caro poker word is Reverse” คำตอบต่อคนที่แย้งเรื่องการกลับหัว และประโยคเรื่องอาการฟ้องปลอม (“usually, broadcasting a false tell isn’t worth the risk”) https://www.poker1.com/archives/27818/mike-caro-poker-word-reverse
Woolley (2014) “When Strong Means Weak: The Chip-Grabbing Tell” PokerNews การคว้าชิปแบบจงใจในฐานะอาการฟ้องของมือสมัครเล่น คำเตือนเรื่องการพลิกกลับ และชื่อของเบลลองด์ในรายการปี 2011 https://www.pokernews.com/strategy/when-strong-means-weak-the-chip-grabbing-tell-19843.htm
Elwood (2019) “Jamie Gold Makes a Big Fold Using Strong-Hand Tells on Live at the Bike” PokerNews ตาของโกลด์กับเมโล รายการท่าทางของเมโล และความเห็นว่าการหมอบนั้นเป็นเรื่องปกติ (“pretty standard for an experienced live player”) https://www.pokernews.com/strategy/jamie-gold-strong-hand-tells-live-at-the-bike-33351.htm
ไฟดวงเล็กของฉัน
Kiani, Corthell และ Shadlen (2014) “Choice certainty is informed by both evidence and decision time” Neuron 84 1329–1342 คน 6 คน งานดูจุดบนจอ ใช้เวลานานขึ้นแล้วมั่นใจน้อยลงเมื่อความแม่นเท่ากัน (“deliberation time itself informs the estimate of certainty”) https://shadlenlab.zi.columbia.edu/sites/default/files/content/KianiNeuron2014.pdf
Miyoshi, Rahnev และ Lau (2026) Open Mind 10 673–695 ข้อมูล 16 ชุด คำตอบที่เร็วกว่ามาคู่กับความมั่นใจที่สูงกว่า เวลาบอกความถูกได้ราวสองในสามของที่ความมั่นใจบอก และคำเตือนว่าความสัมพันธ์นี้กลับทิศได้ https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC13233096/
Elwood (2016) “Reading Poker Tells Video: Hesitations When Betting or Raising” PokerNews การลังเลก่อนลงหรือเพิ่มก้อนใหญ่ในฐานะสัญญาณของไพ่แข็งสำหรับคนเล่นทั่วไป และคำเตือนของเขาเอง https://www.pokernews.com/strategy/reading-poker-tells-video-hesitations-when-betting-or-raisin-24285.htm
Elwood (2016) “Reading Poker Tells Video: Immediate Calls” PokerNews การตามทันทีหลัง flop หรือ turn และคำเตือนเรื่องคู่แข่งที่มีประสบการณ์ https://www.pokernews.com/strategy/reading-poker-tells-video-immediate-calls-24532.htm
Fitzgerald (2020) “Poker Timing Tells” PokerCoaching การตามในสองสามวินาที และการใช้เวลานานที่แปลว่าพลาดไพ่ที่รอหรือไม่ก็ไพ่ใหญ่ เป็นบทความของบริษัทโค้ช ไม่มีข้อมูลประกอบ https://pokercoaching.com/blog/poker-timing-tells/
งานวิจัยที่วัดจังหวะเวลาในโป๊กเกอร์โดยตรง ผู้ค้นคว้าค้นสามรอบแล้วไม่พบ
จังหวะเดียว
คณะวิจัยมหาวิทยาลัยเวียนนา (2021) “The effectiveness of pre-performance routines in sports: a meta-analysis” International Review of Sport and Exercise Psychology 17(1) 39–64 ผล 112 ค่า 0.64 เมื่อไม่มีแรงกดดัน 0.70 เมื่อมีแรงกดดัน และชนิดของท่ากับระดับฝีมือไม่เปลี่ยนผล อ่านจากบทคัดย่อในฐานข้อมูลกีฬา รายชื่อผู้เขียนเต็มยังไม่ได้ตรวจ https://lida.sport-iat.de/ta/Record/4088526?lng=en
ข่าวของมหาวิทยาลัยเวียนนาผ่าน Newswise (2021) นักกีฬาราว 800 คน 15 ชนิดกีฬา คำพูดของ Peter Groepel ผู้ร่วมเขียน (“using a PPR improves performance regardless of how simple or complex the routine is”) และตัวอย่างท่าลูกโทษของไมเคิล จอร์แดน https://www.newswise.com/articles/athletes-with-a-pre-performance-routine-perform-better
Cotterill (2015) “Preparing for performance: Strategies adopted across performance domains” The Sport Psychologist 29(2) 158–170 คำเตือนว่างานหลายชิ้นที่ใช้แนะนำท่าประจำ ถูกตั้งคำถามเรื่องการออกแบบและการนำไปใช้ในสนามจริง (“have been questioned regarding their design and applicability to real performance environments”) https://hsu.repository.guildhe.ac.uk/id/eprint/261/1/62%20Cotterill%20S%202015%20TSP.pdf
งานที่ทดสอบท่าประจำในฐานะวิธีซ่อนข้อมูลจากคู่แข่ง ผู้ค้นคว้าไม่พบ
จดก่อนเปิดไพ่
Hope และ McCulloch (2009) “Statistical Analysis of Texas Hold’em” รายงานของบริษัท Cigital ที่ PokerStars เป็นผู้ว่าจ้าง ไม่ได้ผ่านการตรวจของนักวิชาการ ตา 103,273,484 ตา ธันวาคม 2008 ถึงมกราคม 2009 และ 75.7% ที่จบโดยไม่มีใครเปิดไพ่ อ่านจากข่าว เพราะหารายงานต้นฉบับไม่พบ https://www.pokernews.com/news/2009/03/cigital-study-players-skill-determines-holdem-outcome-1302-6343.htm
Card Player (2009) ข่าวเรื่องรายงานเดียวกัน ตัวเลขตรงกัน https://www.cardplayer.com/poker-news/6427-new-report-provides-evidence-that-poker-is-a-game-of-skill
Elwood (2014) Verbal Poker Tells หน้าหนังสือของผู้เขียน รูปแบบคำพูดมากกว่า 40 แบบ (“40+ specific verbal patterns”) และภาคผนวกเรื่องข้อวิจารณ์ภาพการแข่งขันจากโทรทัศน์ https://www.readingpokertells.com/products/verbal-poker-tells/
Boing Boing (2014) บทสรุปเรื่องคำพูดของคนเล่นไพ่ตามการอ่านของเอลวูด คนเล่นไพ่เลี่ยงการโกหกตรงๆ และเลือกความคลุมเครือ เป็นแหล่งรอง https://boingboing.net/2014/11/10/how-poker-players-language.html/amp
ตัวเลข AA กับ 77 ในดอกเดียวกับในเรื่อง คำนวณด้วยการไล่ทุกกรณี (enumeration) ของไพ่กลางทั้ง 1,712,304 ชุด ด้วยโปรแกรมประเมินไพ่ที่ตรวจกับจำนวนที่ตีพิมพ์และกับโปรแกรมอิสระอีกตัว ได้ชนะ 79.69% เสมอ 0.26% แพ้ 20.05% ส่วนราว 80 ใน 100 ครั้งมาจากตัวเลขเดียวกัน
ตารางเกณฑ์ในสมุดอ่านคน คำนวณด้วยการแจกแจงทวินามแบบตรงสำหรับ 30 ตา หาจำนวนตาที่น้อยที่สุดที่ดวงล้วนๆ จะพาไปถึงได้ไม่เกิน 5 ใน 100 ครั้ง ตั้งแต่ 28 ขึ้นไปไม่มีจำนวนไหนผ่าน เพราะดวงล้วนๆ ก็พาไปถึง 30 จาก 30 ได้บ่อยกว่านั้น · เกณฑ์ 150 ของข้อสองคำนวณแบบไล่ทุกกรณี ถือว่าไพ่ 30 ตาเป็นอย่างที่เกิดจริง และคนอ่านที่ไม่มีข้อมูลเลือกตาที่จะตอบว่าแข็งแบบสุ่ม ลองทุกจำนวนครั้งที่ตอบว่าแข็งตั้งแต่ 0 ถึง 30 กรณีที่ดวงช่วยมากที่สุดยังพาไปถึง 150 ได้ไม่เกิน 5 ใน 100 ครั้ง เมื่อคำตอบที่เจอน้อยกว่าเจออย่างน้อย 5 ตา สมุดของคิวได้ 127 คนที่ไม่มีข้อมูลแต่ตอบว่าแข็ง 9 ตาเท่าเธอ ไปถึง 127 ได้ 16 ใน 100 ครั้ง · ราว 1 ใน 4 กับราว 120 ตา คำนวณด้วยการแจกแจงทวินามแบบตรงเช่นกัน คนที่อ่านถูกจริง 83.33 ตาในร้อย คือ 73.33 บวก 10 ผ่านเกณฑ์ 27 จาก 30 ได้ 23.96% และตั้งแต่ 122 ตาขึ้นไป โอกาสผ่านไม่ต่ำกว่า 80% อีกเลย · ตัวเลขในสมุดของคิวแต่งขึ้น ส่วน 73.33 คือ 22 หาร 30
จบเล่มStill Face, Telling Arms — Four Suits, Book 3กลับหน้าหนังสือ