นับแทนอธิบาย
ลูกค้าส่งข้อความเสียงมาว่า อยู่ตึกตรงข้ามเซเว่น ชั้นสาม ห้อง... แล้วสัญญาณขาด ไรเดอร์ของฉันไม่ได้ฟังซ้ำ เขาพูดต่อให้เองว่าห้องริมสุด เพราะตึกแบบนี้ลูกค้าที่ส่งเสียงแบบนี้มักอยู่ห้องริมสุด
เขาถูก
เครื่องเริ่มฟังภาษาคนออก ตอนที่คนสร้างมันเลิกถามว่าภาษาทำงานอย่างไร แล้วหันมานับว่าเสียงไหนมักตามเสียงไหน และคำไหนมักตามคำไหน
๏
ช่วงทศวรรษ 1970 หน่วยงานวิจัยด้านกลาโหมของสหรัฐฯ จัดการแข่งให้เครื่องฟังคำพูด ผู้เข้าแข่งกลุ่มหนึ่งใส่ความรู้ของมนุษย์ลงไปเต็มที่ ความรู้เรื่องคำ เรื่องหน่วยเสียง เรื่องรูปร่างของลำคอกับปากตอนคนพูด
อีกกลุ่มทำสิ่งที่ดูขี้เกียจกว่า พวกเขาใช้สถิติ ปล่อยให้เครื่องนับจากเสียงที่อัดไว้ว่าอะไรมักเกิดตามอะไร และใช้การคำนวณมากกว่ากันมาก
ริชาร์ด ซัตตัน นักวิจัยที่เล่าเรื่องนี้ไว้ในปี 2019 สรุปไว้สั้นๆ ว่า วิธีทางสถิติชนะ
๏
ทีมที่จริงจังกับวิธีนับที่สุดทีมหนึ่งอยู่ที่ IBM นำโดยเฟรเดอริก เยลิเน็ก เป้าหมายของพวกเขาคือเครื่องพิมพ์ดีดที่สั่งด้วยเสียง
กลของพวกเขามีชื่อเรียกที่ฟังดูยาก แต่ความคิดเหมือนไรเดอร์ของฉันกับห้องริมสุด เครื่องนับจากข้อความจำนวนมากว่า คำสองสามคำเรียงกันแบบไหนเกิดบ่อยแค่ไหน แล้วเมื่อได้ยินเสียงที่กำกวม มันเดิมพันกับลำดับคำที่มักเกิดขึ้นจริง ไม่ใช่กับลำดับที่ไวยากรณ์อนุญาต
ไวยากรณ์บอกว่า กินข้าวมันไก่ กับ กินข้าวมันไกล ถูกทั้งคู่ การนับบอกว่าอันหนึ่งเกิดขึ้นทุกวัน อีกอันแทบไม่เคยเกิด
๏
จากทีมนั้นมีประโยคหนึ่งที่เล่าต่อกันมาหลายสิบปี ทุกครั้งที่ผมไล่นักภาษาศาสตร์ออก เครื่องฟังเสียงทำงานดีขึ้น
คำไม่ตรงกันในแต่ละฉบับ ปีก็ไม่ตรงกัน ปี 2004 เยลิเน็กขึ้นพูดในงานประชุมด้านภาษา ด้วยหัวข้อที่แปลได้ว่า เพื่อนสนิทผมหลายคนเป็นนักภาษาศาสตร์ เขาบอกว่าเคยหวังมานานว่าประโยคนั้นเป็นเรื่องแต่ง แต่ยอมรับว่าเคยพูดอะไรทำนองนั้นจริง และบอกว่าทีมของเขาไม่ได้เกลียดภาษาศาสตร์
ฉันจึงเล่าประโยคนี้ในฐานะคำเล่า ไม่ใช่คำพูดที่มีคนจดไว้ตรงตัว
๏
ตอนนี้ฉันเห็นแบบเดียวกันสามครั้งแล้ว
ซามูเอลไม่ได้บอกเครื่องว่าต้องเดินตาไหน บอกแค่ว่าแพ้ โรเซนแบลตต์ไม่ได้บอกเครื่องว่าซ้ายคืออะไร บอกแค่ว่าผิด ทีมของเยลิเน็กไม่ได้บอกเครื่องว่าภาษาทำงานยังไง บอกแค่ให้นับ
และเจ๊เพ็ญ ตอนไรเดอร์ของฉันถามว่ารู้ได้ยังไงว่าไก่ยังไม่สุก เธอก็ไม่ได้อธิบาย เธอบอกว่าดูเอา ยืนดูพ่อยกไก่ขึ้นจากหม้อมาตั้งแต่เด็ก นั่นคือไก่หลายพันตัว ที่ไม่มีใครเขียนกฎให้ แต่มีคนนับไว้ในหัวของเธอ
งานที่ผู้เชี่ยวชาญเขียนกฎได้ไม่หมด การนับจากตัวอย่างจำนวนมากมักทำได้ดีกว่า ทั้งที่การนับอธิบายอะไรไม่ได้เลย
๏
คืนนั้นฉันเขียนในรายชื่อผู้ต้องสงสัยว่า นักภาษาศาสตร์ที่เขียนกฎของเสียงพูด
แล้วฉันก็ไม่แน่ใจว่าจะขีดออกหรือเปล่า พวกเขาเขียนกฎจริง แต่กฎของพวกเขาไม่ใช่สิ่งที่ชนะ สิ่งที่ชนะคือการนับ คนเขียนแค่วิธีนับ ส่วนผลของการนับไม่มีใครเขียน มันมาจากคนที่พูดและเขียน ซึ่งเสียงกับข้อความของเขาถูกเก็บไว้ให้นับ
ฉันขีดออก แล้วเขียนไว้ข้างๆ ว่า ให้ไปหาคนที่พูด
ไรเดอร์ของฉันอ่านรายชื่อจากจอ แล้วบอกว่ารายชื่อนี้มีแต่คนที่ถูกขีด
ฉันบอกว่าใช่ และยังมีที่ว่างอีกเยอะ
๏
แต่การนับของทีม IBM ยังมีคนคอยบอกเครื่องว่าจะนับอะไร นับเสียงแบบนี้ นับคำแบบนั้น คนเลือกให้ เครื่องนับตาม
คำถามที่ค้างอยู่ตั้งแต่เครื่องของโรเซนแบลตต์ถูกเก็บเข้าลิ้นชักคือ ถ้าเครื่องมีหลายชั้น มันจะเลือกเองได้ไหมว่าควรมองหาอะไร และต้องมีคนตอบมันก่อนว่า เมื่อคำตอบสุดท้ายผิด ความผิดนั้นเป็นของชั้นไหน
บทถัดไป · 5 / 10ชั้นที่ไม่มีใครเขียน