11 · ความมั่นใจที่มีใบเสร็จ
ในวงข้าวสักวง มีคนยื่นกีตาร์มาให้คุณแล้วพูดว่า เล่นให้ฟังหน่อย ความมั่นใจที่หายไปตรงนั้นไม่ได้หายเพราะคุณลืมเพลง มันหายเพราะไม่มีแผ่นคอร์ดอยู่ในมือ
ความมั่นใจที่มาจากการจำเพลงได้ มีเท่ากับจำนวนเพลงที่จำได้ ความมั่นใจที่มาจากการหาเพลงเป็น ใช้ได้กับทุกเพลงที่คุณยังไม่เคยได้ยิน
นักจิตวิทยา Albert Bandura เสนอไว้ตั้งแต่ปี 1977 ว่าความเชื่อว่าตัวเองทำได้มาจากหลายแหล่ง และแหล่งที่แข็งแรงที่สุดคือประสบการณ์ที่เคยทำสำเร็จด้วยมือตัวเอง ไม่ใช่คำให้กำลังใจ และไม่ใช่การดูคนอื่นทำ
ในดนตรีมีคนวัดเรื่องนี้ในสนามจริง Gary McPherson กับ James McCormick ศึกษานักเรียนที่สอบเกรดเครื่องดนตรี งานชิ้นแรกกับนักเรียนสามร้อยสามสิบสองคน และงานชิ้นต่อมา ความเชื่อว่าตัวเองทำได้เป็นตัวทำนายผลสอบที่แรงที่สุดในบรรดาสิ่งที่วัด ทั้งสองงาน
ถ้าความมั่นใจมาจากประสบการณ์ที่ทำสำเร็จ มันก็สร้างได้ด้วยใบเสร็จ ใบเสร็จของคนเล่นด้วยหูคือบันทึกสั้นๆ ทุกครั้งที่หาเพลงเจอ วันที่ ชื่อเพลง คีย์ ตัวเลขของคอร์ด และเวลาที่ใช้ เดือนแรกบันทึกอาจมีแค่สามบรรทัด แต่ทุกบรรทัดคือหลักฐานที่คุณชี้ได้ และช่องเวลาคือตัวเลขที่คุณจะเห็นมันลดลงกับตา
มันไม่หายไปง่ายๆ
ทักษะที่เป็นลำดับการเคลื่อนไหวอยู่ได้นาน งานปี 2010 วัดทักษะการกดปุ่มตามลำดับในห้องทดลองซ้ำหลังผ่านไปหนึ่งปี ทักษะนั้นยังอยู่ ทั้งในคนหนุ่มสาวและในผู้สูงอายุ งานนี้ไม่ได้วัดกีตาร์ มันบอกได้แค่ว่าทักษะแบบลำดับไม่จำเป็นต้องหายไปพร้อมกับการหยุดฝึก
ช่วงที่อันตรายที่สุด
ในปี 2017 และอีกครั้งในปี 2019 ผู้บริหารสูงสุดของ Fender บริษัทผลิตกีตาร์ พูดว่าเก้าในสิบของคนที่เริ่มหัดกีตาร์เลิกภายในปีแรก บริษัทไม่เคยเผยแพร่วิธีวัด หรือแม้แต่นิยามของคำว่าเลิก ตัวเลขนี้จึงเป็นคำกล่าวของบริษัท ไม่ใช่ข้อมูล แต่ถ้ามันจริงแม้เพียงครึ่งเดียว ช่วงที่คนหยุดคือช่วงแรก ช่วงที่ใบเสร็จยังมีแต่ความพยายามที่ไม่สำเร็จ เพลงละสัปดาห์พร้อมประโยคเสร็จในบทที่ 10 คือวิธีทำให้มีใบเสร็จที่สำเร็จอย่างน้อยหนึ่งใบทุกสัปดาห์ ตั้งแต่สัปดาห์แรก
ต่อหน้าคน
ความมั่นใจมีอีกด้านหนึ่ง คือตอนที่มีคนดู งานวิจัยเรื่องการพลาดภายใต้ความกดดันพบว่า ทักษะที่ฝึกจนคล่องแล้วแย่ลงเมื่อคนเล่นหันไปคิดถึงขั้นตอนของตัวเองทีละขั้น ในการทดลองกับนักกอล์ฟยี่สิบคน เมื่อความกดดันสูง กลุ่มที่ท่องคำแนะนำเรื่องเทคนิคสามข้อเล่นแย่ลง ส่วนกลุ่มที่นึกถึงคำเดียวที่แทนจังหวะของการตีทั้งหมด เล่นได้ดีที่สุดตลอดการทดลอง
ต่อหน้าคน อย่าคิดถึงนิ้ว คิดถึงเพลง ถ้าต้องมีคำอยู่ในหัว ให้เป็นคำเดียว เช่นความรู้สึกของท่อนแรก
วันที่มีคนยื่นกีตาร์มาให้ คุณไม่ต้องจำว่าเพลงนั้นใช้คอร์ดอะไร คุณต้องรู้แค่ว่าจะเริ่มถามหูจากตรงไหน และตอนนี้คุณรู้แล้ว
สิ่งที่ทำคืนนี้: เริ่มบันทึก บรรทัดแรกคือเพลงวันเกิดที่คุณหาคอร์ดเจอเอง ใส่วันที่ คีย์ ตัวเลขของคอร์ด และเวลาที่ใช้ ถ้าจำเวลาไม่ได้ ให้เขียนว่าจำไม่ได้ อย่าเดา
จะรู้ว่าบทนี้ผิดเมื่อ: บันทึกยาวขึ้นทุกสัปดาห์ติดต่อกันหนึ่งเดือน แต่คุณยังไม่เคยเล่นเพลงที่หาเจอเองให้ใครฟังเลยแม้แต่คนเดียว ถ้าเป็นอย่างนั้น ใบเสร็จไม่ได้สร้างความมั่นใจให้คุณอย่างที่บทนี้อ้าง อย่างน้อยก็ไม่ใช่ทั้งหมด
แหล่ง:
- Bandura, A. (1977). Self-efficacy: toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84, 191–215
- McPherson, G. E., & McCormick, J. (2006). Self-efficacy and music performance. Psychology of Music, 34, 322–336 — https://eric.ed.gov/?id=EJ921154 · งานชิ้นแรกปี 2003 ใช้นักเรียน 332 คนที่สอบเกรดของ Trinity College London จำนวนผู้เข้าร่วมของงานปี 2006 ยังยืนยันไม่ได้
- Romano, J. C., Howard, J. H., & Howard, D. V. (2010). One-year retention of general and sequence-specific skills in a probabilistic, serial reaction time task. Memory, 18(4), 427–441 — https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2894701/
- คำกล่าวของ Andy Mooney ผู้บริหารสูงสุดของ Fender รายงานโดย Reuters ผ่าน Fortune วันที่ 6 กรกฎาคม 2017 และพูดซ้ำในปี 2019 ไม่มีการเผยแพร่วิธีวัด — https://fortune.com/2017/07/06/guitar-legend-fender-is-getting-into-the-online-learning-business/
- Gucciardi, D. F., & Dimmock, J. A. (2008). Choking under pressure in sensorimotor skills: conscious processing or depleted attentional resources? Psychology of Sport and Exercise, 9(1), 45–59. นักกอล์ฟ 20 คน — https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1469029206001294
- Beilock, S. L., & Carr, T. H. (2001). On the fragility of skilled performance: what governs choking under pressure? Journal of Experimental Psychology: General, 130, 701–725