หมายเหตุท้ายเล่ม
ไรเดอร์ เจ๊เพ็ญ ร้านข้าวมันไก่ทั้งสองร้าน หมาท้ายซอยเจ็ด น้องไรเดอร์ที่ช่วยตักน้ำจิ้ม ลูกค้าทุกคน การพบปะที่ลานจอดรถ รถบรรทุก แอปส่งอาหาร ฟีเจอร์โค้ชใจ ฟีเจอร์ฟังเสียงไรเดอร์ รายงานความรู้สึกไรเดอร์ ช่องลูกค้ารู้สึกอย่างไร ดาวของทั้งสองร้าน แฟ้มถามก่อน และ AI แต่งขึ้น ทุกเรื่องที่ยกมาจากโลกจริงมีที่มาตามนี้ ทุกที่มาเป็นลิงก์ที่กดเปิดได้ ตรวจวันที่ 7 ตุลาคม 2026 หน้านี้มีสามส่วน เรื่องที่ยังเถียงกันอยู่ ชื่อเรียกของทุกท่า และแหล่งที่มา
หลายลิงก์เป็นหน้าข้อมูลบทคัดย่อของ Europe PMC ซึ่งเปิดได้ทุกเครื่องโดยไม่ต้องมีบัญชี หน้าเว็บของวารสารหลายแห่งปิดไม่ให้เครื่องอ่านในวันที่ตรวจ ลิงก์เหล่านี้จึงเป็นหน้าที่เปิดอ่านจริง
๏
ห้องเก็บของ · เรื่องที่ยังเถียงกันอยู่
ความรู้สึกคืออะไรกันแน่ ฝั่งหนึ่งถือว่ามีความรู้สึกพื้นฐานจำนวนหนึ่งที่ติดตัวคนมา อีกฝั่งถือว่าสมองประกอบความรู้สึกขึ้นใหม่ทุกครั้งจากสัญญาณในร่างกาย บริบท และคำที่คนคนนั้นมี เล่มนี้ใช้คำว่าเดาตามภาษาของผู้เล่า ไม่ได้ตัดสินข้างไหน · งานหนึ่งให้คนดูวิดีโอสั้น 2,185 คลิป แล้วพบความรู้สึกที่คนรายงานได้ 27 แบบ แต่เส้นแบ่งระหว่างแบบไม่คม ค่อยๆ ไล่เฉดเข้าหากัน (Cowen และ Keltner 2017) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:28874542&resultType=core&format=json · เมื่อมีคนเสนอให้ทั้งสองฝั่งอยู่ด้วยกันได้ ฝั่งที่ถือว่าสมองประกอบขึ้นเองตอบว่าสองแนวคิดนี้ตั้งอยู่บนสมมติฐานที่ไปด้วยกันไม่ได้ (Barrett และคณะ 2025) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:40357691&resultType=core&format=json · สิ่งที่จะตัดสินได้คือการทดลองที่สองฝั่งตกลงกันก่อนว่าผลแบบไหนจะทำให้ฝั่งไหนยอมรับว่าผิด
อ่านความรู้สึกจากหน้าได้ทั่วโลกไหม งานที่สร้างภาพหน้าตามที่คน 30 คนจากตะวันตกและตะวันออกนึกเห็น พบว่าคนตะวันออกไม่ได้ใช้ชุดการขยับหน้าชุดเดียวกันสำหรับความรู้สึกพื้นฐานหกแบบ (Jack และคณะ 2012) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:22509011&resultType=core&format=json · ชาวฮิมบาในนามิเบียจัดกลุ่มภาพหน้าไม่ตรงกับรูปแบบที่ถือว่าเป็นสากล เมื่อไม่มีคำบอกชื่อความรู้สึกให้ (Gendron และคณะ 2014) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:24708506&resultType=core&format=json · งานทบทวนขนาดใหญ่สรุปว่าคนยิ้มเมื่อดีใจหรือขมวดคิ้วเมื่อโกรธบ่อยกว่าความบังเอิญจริง แต่ต่างกันมากตามวัฒนธรรม สถานการณ์ และตัวคน (Barrett และคณะ 2019) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:31313636&resultType=core&format=json · อีกฝั่ง งานที่เก็บการแสดงออกทั้งหน้าและตัวกว่า 2,600 ครั้งในจีน อินเดีย ญี่ปุ่น เกาหลี และอเมริกา พบแกนร่วมของการแสดงออกในแต่ละความรู้สึก พร้อมความต่างตามวัฒนธรรม และความรู้สึกบางแบบเป็นสากลกว่าแบบอื่น (Cordaro และคณะ 2018) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:28604039&resultType=core&format=json · ภาพนักเทนนิสที่ใช้ในเนื้อเรื่องคือหน้าในวินาทีที่อารมณ์สูงสุด ไม่ใช่หน้าทั่วไป เล่มนี้จึงไม่ได้บอกว่าหน้าอ่านไม่ได้เลย
อ่านใจเต้นว่าร่างกายกำลังเตรียมตัว ได้ผลแค่ไหน งานรวม 44 ผลการทดลองพบว่าช่วยให้ทำงานที่กดดันได้ดีขึ้นเล็กน้อย ทีมผู้เขียนเขียนเองว่ามันไม่ใช่ยาวิเศษ (Bosshard และ Gomez 2024) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:38575696&resultType=core&format=json · อีกงานรวมพบว่าคนรู้สึกเครียดน้อยลง แต่ตัววัดทางร่างกายไม่ต่างจากกลุ่มเทียบ (Liu และคณะ 2019) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:30811484&resultType=core&format=json · การทดลองซ้ำใน 12 วิชาของเจ็ดสถาบันในอเมริกา ไม่พบผลทั้งต่อความกังวลและต่อคะแนน (Thormodsæter และคณะ 2026) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:41730015&resultType=core&format=json · ทีมเดิมที่ฮาร์วาร์ดรายงานว่าการอ่านใจเต้นแบบนี้ทำให้หัวใจและหลอดเลือดตอบสนองต่อความเครียดดีขึ้นด้วย (Jamieson และคณะ 2012) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:21942377&resultType=core&format=json · สิ่งที่จะตัดสินได้คือการทดลองขนาดใหญ่ที่ลงทะเบียนไว้ก่อน ทำโดยทีมที่ไม่ได้คิดวิธีนี้เอง
พูดความกลัวออกมาช่วยจริงไหม การทดลองกับแมงมุมเป็นชิ้นเดียว คนคุมรู้ว่าใครอยู่กลุ่มไหน และคนที่พูดไม่ได้บอกว่ากลัวน้อยลง ผลอยู่ที่เหงื่อบนผิวหนัง (Kircanski และคณะ 2012) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:22902568&resultType=core&format=json · การทดลองกับคนที่กลัวการพูดต่อหน้าคน พบแบบเดียวกัน ร่างกายตื่นตัวลดลงมากกว่า แต่คำตอบว่ากลัวแค่ไหนไม่ต่าง (Niles และคณะ 2015) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:25795524&resultType=core&format=json · งานในเครื่องสแกนพบว่าการเลือกคำบอกความรู้สึกของภาพ ทำให้บริเวณหนึ่งในสมองที่ตอบสนองต่อภาพน่ากลัวทำงานน้อยลง ภาพในเครื่องสแกนบอกว่าอะไรทำงาน ยังไม่ได้บอกว่าทำไม (Lieberman และคณะ 2007) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:17576282&resultType=core&format=json · สิ่งที่จะตัดสินได้คือการทดลองที่ใหญ่กว่าและคนวัดผลไม่รู้ว่าใครอยู่กลุ่มไหน
ถามตัวเองด้วยชื่อตัวเอง ทนการทดลองซ้ำไหม การทดลองซ้ำโดยตรงชิ้นหนึ่งกับคน 67 คน ใช้ภาพแทนการพูด และวัดคลื่นไฟฟ้าสมอง ได้ผลเหมือนเดิม แต่ในทีมนั้นมีนักวิจัยคนเดิมอยู่ด้วย (Webster และคณะ 2022) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:35568270&resultType=core&format=json · สิ่งที่จะตัดสินได้คือทีมอื่นที่ไม่เกี่ยวข้อง ทดลองซ้ำกับการพูดต่อหน้าคนจริง
ป้ายราคาเปลี่ยนรสจริงไหม การทดลองที่พาซาดีนามีคน 20 คน อีกทีมหนึ่งทดลองซ้ำด้วยไวน์ตัวเดียวกันที่ติดราคาต่างกัน (Schmidt และคณะ 2017) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:28808246&resultType=core&format=json · ทั้งสองงานใช้ไวน์ชิมในห้องทดลอง ไม่ได้บอกว่าดาวในแอปทำแบบเดียวกันกับข้าวมันไก่ เรื่องนั้นยังไม่มีใครวัด ห้องนี้ยังไม่ได้ค้น ไม่ใช่ห้องว่าง
ความจำที่มั่นใจ การติดตามสิบปีพบว่าความจำเรื่องเหตุการณ์ใหญ่ลืมเร็วในปีแรกแล้วคงที่ แต่ความมั่นใจสูงตลอด และรายละเอียดที่ไม่ตรงกับครั้งแรกมักถูกเล่าซ้ำมากกว่าถูกแก้ (Hirst และคณะ 2015) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:25751741&resultType=core&format=json · เล่มนี้ไม่ได้บอกว่าความจำทุกเรื่องผิด มันบอกว่าความมั่นใจไม่ใช่เครื่องตรวจ
ถามดีกว่าเดาแค่ไหน อีกงานของทีมเดียวกันพบว่าคนที่ได้ดูภาพเดียวกับคนอื่น เดาความรู้สึกของเขาแม่นกว่าคนที่อ่านจากหน้าเขา แต่คนอ่านหน้ามั่นใจเกินกว่าที่แม่น (Zhou และคณะ 2017) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:28406380&resultType=core&format=json · ตัวเลขของคู่รัก 13 กับ 5 ข้ออ่านจากรายงานของสถานีวิทยุ ไม่ใช่จากตัวงานวิจัยซึ่งปิดไม่ให้อ่าน
สองท่าที่แอปเสนอ แต่เล่มนี้ไม่ใช้ ท่ายืนเท้าเอวอกผายก่อนพูด ผู้เขียนคนแรกของงานต้นทางเขียนเองภายหลังว่าเธอไม่เชื่อแล้วว่าผลนั้นมีจริง และงานเดิมมีคน 42 คน (Carney) https://faculty.haas.berkeley.edu/dana_carney/pdf_My%20position%20on%20power%20poses.pdf · ฝืนยิ้มแล้วใจจะยิ้มตาม การทดลองซ้ำใน 17 ห้องทดลองด้วยวิธีคาบปากกา ได้ความต่าง 0.03 หน่วย จากเดิม 0.82 (Wagenmakers และคณะ 2016) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:27784749&resultType=core&format=json · การทดลองใหญ่ใน 19 ประเทศ คน 3,878 คน พบว่าการทำหน้ายิ้มโดยตั้งใจเพิ่มความรู้สึกดีได้ แต่วิธีคาบปากกายังสรุปไม่ได้ (Coles และคณะ 2022) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:36266452&resultType=core&format=json · ท่าที่สองจึงยังเถียงกันอยู่จริง เล่มนี้ไม่ได้ใส่ในเนื้อเรื่องเพราะไม่มีบทไหนต้องใช้
ตัวเลขบนการ์ด ประโยคในบทใจเต้นก่อนพูดย่อมาจากข้อความของห้องทดลอง สามถึงห้าครั้งของการพูดความกลัว สองรอบของการชิมแบบปิดป้าย และวิธีพูดเมื่อไม่มีบันทึก เป็นสิ่งที่ฉันเลือกให้เริ่มได้ ไม่ได้มาจากการทดลอง
๏
ชื่อเรียก · ทุกท่าในเล่มนี้ ชื่อของมันในที่ต่างๆ
ในเนื้อเรื่องไม่มีชื่อเหล่านี้เลยสักชื่อ เพราะชื่อทำให้ท่าดูเป็นของใครคนหนึ่ง ส่วนนี้มีไว้สำหรับคนที่อยากค้นต่อ
ใจเต้นก่อนเรื่องสำคัญ ในงานวิจัยเรียก arousal reappraisal หรือ stress reappraisal (ไทยเรียก การประเมินความตื่นตัวใหม่) · อีกแบบที่ให้พูดว่าตื่นเต้นแทนกังวล เรียก reappraising anxiety as excitement จากงานของ Alison Wood Brooks ที่ Harvard Business School https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:24364682&resultType=core&format=json · แนวคิดที่ใหญ่กว่าเรียก stress mindset และ challenge versus threat · ท่ายืนที่แอปเสนอเรียก power posing (ไทยเรียก ท่ายืนทรงพลัง) · ข้อสอบในเรื่องคือ GRE
พูดความกลัวเป็นประโยค ในงานวิจัยเรียก affect labeling หรือ putting feelings into words (ไทยเรียก การติดป้ายอารมณ์) · การเดินเข้าหาสิ่งที่กลัวทีละขั้นเรียก exposure therapy (ไทยเรียก การบำบัดด้วยการเผชิญ) · ความสามารถแยกความรู้สึกออกเป็นคำที่ละเอียด เรียก emotional granularity หรือ emotion differentiation · สิ่งที่วัดจากผิวหนังเรียก skin conductance
ถามคำเดียวแล้วฟัง ทีมที่ชิคาโกเรียกท่านึกว่าถ้าเป็นเขาจะรู้สึกอย่างไรว่า perspective taking และเรียกท่าถามว่า perspective getting · ความแม่นเวลาเดาใจคนอื่นเรียก empathic accuracy · ความสามารถนึกถึงใจคนอื่นเรียก theory of mind · งานจัดข้อความเป็นความรู้สึกของเครื่องเรียก sentiment analysis (ไทยเรียก การวิเคราะห์ความรู้สึก) และชุดข้อมูลของกูเกิลชื่อ GoEmotions
ถามตัวเองด้วยชื่อตัวเอง ในงานวิจัยเรียก distanced self-talk หรือ self-distancing และการเรียกตัวเองด้วยชื่อเรียก illeism · งานพูดต่อหน้าผู้ประเมินในห้องทดลองเรียก Trier Social Stress Test · ความคิดที่วนซ้ำหลังเหตุการณ์เรียก rumination หรือ post-event processing
ปิดป้ายแล้วชิม วิธีนี้เรียก blind taste test · ผลที่ราคาเปลี่ยนรสเรียก marketing placebo effect หรือ expectation effect · บริเวณในสมองที่ทีมพาซาดีนาวัดคือ medial orbitofrontal cortex · แนวคิดที่ว่าสมองเทียบสิ่งที่ได้กับสิ่งที่คาดไว้ มาจากงานบันทึกเซลล์โดพามีนที่เรียก reward prediction error (Schultz และคณะ 1997) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:9054347&resultType=core&format=json
จดตอนสด เปิดดูก่อนเถียง ความจำของเหตุการณ์ใหญ่เรียก flashbulb memory · ความรู้สึกว่ารู้หรือจำได้เรียก feeling of knowing และความรู้ว่าตัวเองจำได้แค่ไหนเรียก metamemory · แนวโน้มที่จะเชื่อสิ่งที่ตรงกับที่เชื่ออยู่แล้วเรียก confirmation bias · อาการตรวจซ้ำที่หยุดไม่ได้เป็นอาการหนึ่งของ obsessive-compulsive disorder หรือ OCD (ไทยเรียก โรคย้ำคิดย้ำทำ)
ทั้งเล่ม แนวคิดว่าสมองเดาก่อนแล้วแก้ทีหลังเรียก predictive processing หรือ predictive coding · แนวคิดว่าสมองประกอบความรู้สึกขึ้นเรียก theory of constructed emotion และฝั่งตรงข้ามเรียก basic emotion theory · ความสามารถรับรู้สภาพภายในร่างกายเรียก interoception · ความยากที่จะบอกว่าตัวเองรู้สึกอะไรเรียก alexithymia · วิธีรักษาที่ฝึกตรวจความคิดของตัวเองเรียก cognitive behavioural therapy หรือ CBT · อาการหลังเหตุการณ์น่ากลัวที่ไม่หายเรียก post-traumatic stress disorder หรือ PTSD (ไทยเรียก โรคเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนขวัญ) และการคอยมองหาอันตรายตลอดเวลาเรียก hypervigilance
๏
แหล่งที่มา
สามหน้า ไม่มีเรื่องจากโลกจริงในส่วนนี้
ใจเต้นก่อนพูด นักศึกษา 60 คนจากฮาร์วาร์ดและมหาวิทยาลัยบริติชโคลัมเบีย ข้อความที่ให้อ่าน น้ำลาย คะแนนเลขฝึกและคะแนนจริงของ 28 คนที่กลับมา (Jamieson และคณะ 2010) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:20161454&resultType=core&format=json และฉบับเต็ม https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2790291/ · ใจสั่นที่ต้องไปหาหมอ และที่ต้องไปโรงพยาบาลทันทีโดยไม่ขับรถเอง https://www.nhs.uk/conditions/heart-palpitations/ · ความกลัวที่มาเป็นระลอกพร้อมใจเต้นแรงและเจ็บหน้าอก https://www.nhs.uk/mental-health/conditions/panic-disorder/ · สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ตลอด 24 ชั่วโมง ตามข่าวที่ยกคำของกรมสุขภาพจิต กันยายน 2026 https://www.hfocus.org/content/2026/09/39345 · สายด่วนการแพทย์ฉุกเฉิน 1669 จากรายชื่อเบอร์ฉุกเฉินที่เผยแพร่เดือนกันยายน 2025 https://www.chubb.com/th-th/articles/personal/complete-emergency-numbers-thailand.html
ผู้จัดการซอยเจ็ด คน 88 คนที่กลัวแมงมุม ลอสแอนเจลิส ทารันทูลาจากชิลีขากางหกนิ้ว สิบขั้น ประโยคตัวอย่าง ผลหนึ่งสัปดาห์ต่อมา (Kircanski และคณะ 2012) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:22902568&resultType=core&format=json และฉบับเต็ม https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4721564/ · 1323 https://www.hfocus.org/content/2026/09/39345
เป็นอะไร ภาพนักเทนนิส 176 ภาพ หน้าอย่างเดียวแยกไม่ออก หน้าที่ต่อกับตัวคนละคน (Aviezer และคณะ 2012) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:23197536&resultType=core&format=json · การขยับหน้าที่ต่างกันจริง และคน 75 คนที่ยังแยกไม่ออก (Aviezer และคณะ 2015) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:26010575&resultType=core&format=json และฉบับเต็ม https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4659765/ · 25 การทดลอง การนึกว่าเป็นเขาไม่ช่วย การถามช่วย (Eyal และคณะ 2018) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:29620401&resultType=core&format=json · คู่รักที่อยู่ด้วยกันราวสิบปี คิดว่าถูก 13 ข้อ ถูกจริง 5 ข้อ จากรายงานของสถานีวิทยุ https://www.kcur.org/2018-03-22/invisibilia-we-all-think-we-know-the-people-we-love-were-all-deluded · ความคิดเห็น 58,009 ข้อความ 27 ความรู้สึก คนอ่านในอินเดีย สามคนเลือกตรงกัน 31 เปอร์เซ็นต์ (Demszky และคณะ 2020) https://arxiv.org/abs/2005.00547 · 1323 https://www.hfocus.org/content/2026/09/39345 · 1669 https://www.chubb.com/th-th/articles/personal/complete-emergency-numbers-thailand.html
ทำไมเขาถึงตอบไปแบบนั้น นักศึกษา 89 คน แอนอาร์เบอร์ เตรียมห้านาทีโดยไม่จด พูดห้านาทีเรื่องงานในฝัน คำสั่งที่ใช้ชื่อตัวเอง คนให้คะแนนที่ไม่รู้กลุ่ม และการทดลองที่ให้เวลาสามนาที (Kross และคณะ 2014) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:24467424&resultType=core&format=json และฉบับเต็ม https://rascl.berkeley.edu/assets/files/self-talk_as_a_regulatory_mechanism_how_you_do_it_matters.pdf · อารมณ์ต่ำเกินสองสัปดาห์ให้ไปหาหมอ https://www.nhs.uk/mental-health/feelings-symptoms-behaviours/feelings-and-symptoms/low-mood-sadness-depression/ · 1323 https://www.hfocus.org/content/2026/09/39345
ปิดป้ายแล้วชิม คน 20 คน แคลเทค พาซาดีนา ไวน์ 5 กับ 45 ดอลลาร์ตัวเดียวกัน 10 กับ 90 ตัวเดียวกัน แปดสัปดาห์ต่อมาไม่มีป้ายแล้วไม่ต่าง (Plassmann และคณะ 2008) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:18195362&resultType=core&format=json และฉบับเต็ม https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2242704/
มั่นใจร้อยเปอร์เซ็นต์ นักศึกษา 54 คนที่ดุ๊ก เขียนวันที่ 12 กันยายน 2001 ทดสอบซ้ำที่ 1 6 หรือ 32 สัปดาห์ ความจำเปลี่ยนเท่ากัน ความมั่นใจลดเฉพาะเรื่องธรรมดา (Talarico และ Rubin 2003) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:12930476&resultType=core&format=json · การตรวจซ้ำที่หยุดไม่ได้และเมื่อไรควรไปหาหมอ https://www.nhs.uk/mental-health/conditions/obsessive-compulsive-disorder-ocd/overview/ · 1323 https://www.hfocus.org/content/2026/09/39345
ไฟแดง หลังเหตุการณ์น่ากลัว เช่นอุบัติเหตุบนถนน ภาพผุดขึ้นเอง ฝันร้าย กังวลมากและคอยมองหาอันตรายตลอดเวลา อาจเริ่มทันทีหรือหลายเดือนต่อมา และควรไปหาหมอ https://www.nhs.uk/mental-health/conditions/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/overview/ · 1323 https://www.hfocus.org/content/2026/09/39345 · เรื่องอื่นที่ผู้เล่านึกย้อน มีที่มาตามบทของมันข้างบน
๏
เล่มนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ถ้าคุณได้ยิน เห็น หรือรู้สึกถึงสิ่งที่คนอื่นไม่ได้ยินไม่ได้เห็น บอกหมอโดยเร็ว https://www.nhs.uk/conditions/hallucinations/ ถ้าความกลัวมาเป็นระลอกพร้อมใจเต้นแรง เจ็บหน้าอก หายใจไม่อิ่ม และกลับมาบ่อย บอกหมอ https://www.nhs.uk/mental-health/conditions/panic-disorder/ ถ้าเจ็บหน้าอกหรือจะเป็นลม โทร 1669 คนที่ช่วยได้จริงคือหมอ นักจิตวิทยา สายด่วนสุขภาพจิต 1323 และในเหตุฉุกเฉิน 1669
จบเล่มThe Mind Guesses First — Mind, Book 3กลับหน้าหนังสือ