13 · เล่มนี้แพ้ได้ตรงไหน
ระหว่างที่เล่มนี้ถูกเขียน มีสี่เรื่องที่เกือบถูกพิมพ์ผิด ทั้งสี่อยู่ในบทก่อนๆ ในฉบับที่แก้แล้ว
หนังสือที่สอนให้ข้ออ้างแพ้ได้ ต้องบอกคุณก่อนว่าตัวเองจะแพ้ตรงไหน
สี่เรื่องที่เกือบพิมพ์ผิด
บทที่หนึ่งเกือบเขียนว่าหน่วยงานวิทยาศาสตร์แห่งชาติทดสอบเครื่องแบบปิดตาในปี 2010 แหล่งที่เปิดได้บอกแค่ว่ากระทรวงถูกสั่งให้ทดสอบ หน่วยงานนั้นมาตรวจเครื่องทีหลังสิบเอ็ดปี เพื่อใช้ในคดี
บทที่สองเกือบยกกาลามสูตรว่า อย่าปลงใจเชื่อ พระไตรปิฎกฉบับหลวงใช้คำว่า อย่าได้ยึดถือ และสิ่งที่ให้รู้ด้วยตนเองรวมถึงการรู้ว่าผู้รู้ติเตียนหรือไม่ ฉบับเต็มจึงมีคนอื่นอยู่ในการตัดสินด้วย
บทที่สามเกือบเขียนว่าตำรายาโบราณสั่งให้แช่สมุนไพรในน้ำเย็น ในตำราไม่มีคำว่าเย็น มันแค่ไม่ได้บอกให้ต้ม คำว่าเย็นและความคิดว่าอาจต้องหลบความร้อนเป็นของนักวิทยาศาสตร์ที่อ่านมัน
บทที่ห้าเกือบเล่าให้หมอประจำเรือเป็นวีรบุรุษที่พบว่าผลไม้ตระกูลส้มรักษาโรคลักปิดลักเปิด นักประวัติศาสตร์พบว่าเขาไม่เคยเขียนไว้ชัดอย่างนั้น และเรื่องวีรบุรุษสืบต้นทางได้ถึงปี 1893 การทดลองมีจริง บทพระเอกไม่จริง
ทั้งสี่เรื่อง ฉบับที่ผิดเล่าง่ายกว่า และเข้ากับสิ่งที่เล่มนี้อยากพูดมากกว่า คำถามข้อที่ห้า ฉันอยากให้มันจริงไหม ใช้กับหนังสือได้เท่ากับใช้กับคน
สิ่งที่จับมันได้ทั้งสี่ครั้งคือการเปิดแหล่งต้นทาง แล้วอ่านว่ามันพูดอะไรจริงๆ
หลักฐานสองร้อยแถว
หลักฐานของเล่มนี้ถูกหาโดย AI ถ้าเล่มนี้เปราะ มันเปราะตรงนี้
AI เจ็ดตัวทำงานพร้อมกัน หกตัวค้นในห้าภาษา ได้หลักฐานราวสองร้อยแถว AI อีกตัวที่ไม่ได้อยู่ในเจ็ดตัวนั้นเปิดหน้าต้นทางซ้ำแปดแถว และเปิดเองอีกสิบเจ็ดหน้า ระหว่างเขียนมีการเปิดเพิ่มอีกสิบสี่หน้า
อะไรที่เปิดดูไม่ได้เลย ทั้งต้นทางและแหล่งที่อ้างถึง เล่มนี้ตัดทิ้ง แม้จะเข้ากับเรื่องที่อยากเล่าพอดี
หลังเขียนเสร็จ ผู้ตรวจสองรายที่ไม่ได้เขียนเปิดแหล่งซ้ำ และพบว่าคราวนี้ผิดไปแล้วจริงๆ บทที่หนึ่งให้ทหารคนเดียวได้ทั้งสี่จากสี่และสามจากยี่สิบ แต่รายงานแสดงทหารสองคนผลัดกัน บทที่สิบเอ็ดโทษสัญญาณตัวเดียว ทั้งที่บริษัทบอกว่าหลายอย่างเปลี่ยนพร้อมกัน บทที่แปดสรุปจากรายการที่มีแต่ข่าวปลอม และบทที่สิบเอ็ดยกคำแนะนำที่ผู้ใช้คนหนึ่งไม่เคยให้ ทั้งสี่ถูกแก้ก่อนพิมพ์
ถามเล่มนี้ว่าใครตรวจแล้วบ้าง คำตอบที่ซื่อตรงคือ ยังไม่มีคนนอกตรวจ และคนนอกคนแรกคือคุณ
แปดข้อ ชุดที่สอง
ถึงตาคุณแล้ว เริ่มจากข้อเดิม โดยไม่เปิดดูประโยคแรกของคุณ
เขียนหนึ่งประโยคว่าวิทยาศาสตร์คืออะไร
แล้วตอบแปดข้อ กติกาเดิม ข้อ 8 เปิดตารางในบทที่ 12 ได้
1. สเปรย์พ่นคอยี่ห้อหนึ่งโฆษณาว่า "เจ็บคอดีขึ้นในสามวัน ผู้ใช้พอใจ 95%" ก่อนเชื่อว่าสเปรย์เป็นเหตุ ข้อมูลไหนสำคัญที่สุด
ก. ผู้ใช้กี่คนที่เจ็บคอดีขึ้นแล้วกลับมาซื้อสเปรย์ซ้ำเป็นขวดที่สอง ข. สเปรย์มีสมุนไพรกี่ชนิด และแต่ละชนิดมีงานวิจัยว่าช่วยอะไร ค. คนเจ็บคอแบบเดียวกันที่ไม่ได้ใช้สเปรย์ ดีขึ้นภายในกี่วัน ง. แพทย์หูคอจมูกกี่คนที่รับรองสเปรย์นี้ โดยไม่ได้รับเงินจากบริษัท
2. โรงเรียนกวดวิชาแห่งหนึ่งติดป้ายว่า "ปีนี้ศิษย์เราติดแพทย์ 50 คน" ก่อนเชื่อว่าที่นี่ช่วยให้ติด ข้อมูลไหนสำคัญที่สุด
ก. ศิษย์ทั้งหมดมีกี่คน และคนเก่งพอๆ กันที่ไม่ได้เรียนที่นี่ สอบติดกี่คนในร้อย ข. ห้าสิบคนนั้นเรียนที่นี่กี่เดือนก่อนสอบ และแต่ละคนลงคอร์สไหนกับครูคนไหนบ้าง ค. ครูที่สอนเป็นแพทย์หรือเคยสอบติดแพทย์เอง ไม่ได้เป็นแค่ติวเตอร์ทั่วไป ง. ป้ายมีรูป ชื่อจริง และคณะที่ติดของห้าสิบคน ให้ตรวจได้ว่ามีตัวตนจริงไหม
3. เครื่องกรองน้ำรุ่นหนึ่งโฆษณาว่า "เติมพลังงานให้น้ำ ดื่มแล้วร่างกายสดชื่นขึ้น" ข้อไหนบอกปัญหาของข้ออ้างนี้ได้ดีที่สุด
ก. บริษัทไม่บอกว่าเติมพลังงานด้วยแร่หรือเทคโนโลยีอะไร จึงไม่รู้ว่าทำงานอย่างไร ข. โฆษณานี้ไม่บอกว่าผลแบบไหนจะแสดงว่ามันไม่จริง ต้องระบุก่อนว่าวัดอะไร ค. รีวิวของคนที่ดื่มแล้วรู้สึกสดชื่นยังมีน้อย ต้องรอให้มากกว่านี้จึงจะสรุปได้ ง. ราคาแพงกว่าเครื่องกรองทั่วไปหลายเท่า ทั้งที่กรองได้สะอาดพอกัน
4. แพทย์ตัวจริงคนหนึ่งออกคลิปเตือนว่ายาลดความดันที่คนในบ้านคุณกินอยู่ "อันตรายกว่าที่เคยรู้กันมา" ขั้นแรกที่ดีที่สุดคือ
ก. หยุดยาไว้ก่อนจนกว่าจะแน่ใจว่าปลอดภัย แล้วค่อยถามแพทย์ในนัดครั้งหน้า ข. ดูว่าแพทย์ในคลิปจบเฉพาะทางหัวใจ และมีผู้ติดตามมากพอจะเชื่อได้ไหม ค. หาคลิปของแพทย์คนอื่นเรื่องยานี้ แล้วดูว่าฝั่งไหนมียอดไลก์มากกว่า ง. ดูว่าหน่วยงานที่ทบทวนหลักฐานว่าอย่างไร แล้วถามแพทย์ที่สั่งยาก่อนเปลี่ยนอะไร
5. มีข่าวงานวิจัยใหญ่เรื่องอาหารที่คุณชอบที่สุดและกินแทบทุกวัน ก่อนเปิดอ่าน ข้อไหนกันความชอบไม่ให้มาตัดสินแทนคุณได้ดีที่สุด
ก. ตั้งใจอ่านแค่บทคัดย่อกับข้อสรุป ไม่ให้ตัวเลขทางสถิติทำให้ตีความผิด ข. เขียนลงกระดาษก่อนเปิด ว่าตัวเลขแบบไหนจะทำให้คุณยอมกินน้อยลง ค. ถามเพื่อนที่ชอบอาหารเดียวกันก่อน ว่าเขาอ่านข่าวนี้แล้วคิดอย่างไร ง. บอกตัวเองว่าจะอ่านอย่างเป็นกลาง และจะไม่เข้าข้างอาหารที่ตัวเองชอบ
6. AI อ่านสัญญาเช่าบ้านยี่สิบหน้าให้คุณ แล้วสรุปว่า "ย้ายออกก่อนครบปีได้ ไม่เสียมัดจำ ตามข้อ 12" ก่อนแจ้งเจ้าของบ้าน ควรทำอะไรก่อนอื่น
ก. ให้ AI สรุปสัญญาซ้ำอีกรอบในห้องแชตใหม่ ถ้าได้คำตอบเดิมก็แจ้งย้ายได้ ข. ถามเพื่อนที่เคยเช่าบ้านหลังนี้ว่าย้ายออกก่อนครบปีแล้วได้มัดจำคืนไหม ค. อ่านข้อ 12 ในสัญญาด้วยตัวเอง ว่ามีจริงและเขียนอย่างที่สรุปมาไหม ง. ให้ AI อีกตัวอ่านสัญญาฉบับเดียวกัน แล้วดูว่าสรุปตรงกับตัวแรกไหม
7. คุณกับพี่ชายเถียงกันว่าจะขายบ้านเก่าของครอบครัวไหม คุณเล่าให้ AI ฟังจากมุมของคุณ มันเห็นด้วยทุกข้อ ทางไหนช่วยแก้การเออออตามคุณได้ดีที่สุด
ก. ส่งคำตอบของ AI ให้พี่ชายอ่าน เพราะมันไม่อยู่ฝ่ายไหน และตัดสินจากเหตุผลที่คุณเล่าให้ฟัง ข. ถามต่อในห้องเดิมว่ามันมั่นใจกี่เปอร์เซ็นต์ และให้อธิบายเหตุผลทีละข้อ ค. เล่าเรื่องเดิมจากมุมของคุณให้ AI อีกตัวฟัง แล้วดูว่ามันเห็นด้วยเหมือนตัวแรกไหม ง. เริ่มแชตใหม่ เล่าเหตุผลของทั้งสองคนแบบคนนอก แล้วขอให้มันแย้งแทนพี่ชายให้ดีที่สุด
8. เพื่อนยืนยันว่าแยกนมจืดสองยี่ห้อได้ คุณจัดทดสอบแก้วสามใบแบบในบทที่ 12 ยี่สิบรอบ เขาชี้แก้วที่ต่างถูกเก้ารอบ ข้อไหนสรุปได้ดีที่สุด
ก. มากกว่าที่เดาสุ่มได้โดยเฉลี่ย แต่ไม่ถึงเกณฑ์สิบเอ็ดของยี่สิบรอบ จึงยังสรุปไม่ได้ ข. เกินแปดที่เป็นเกณฑ์ผ่านของการทดสอบแบบนี้ จึงเป็นหลักฐานพอว่าเขาแยกได้จริง ค. ยังไม่ถึงครึ่งของยี่สิบรอบ จึงแสดงว่านมสองยี่ห้อนี้รสชาติไม่ได้ต่างกัน ง. ห้ารอบแรกลิ้นอาจยังไม่ชิน ควรตัดทิ้งไป แล้วนับใหม่จากสิบห้ารอบที่เหลือ
ตอบครบแล้วเปิดเฉลยท้ายเล่ม ให้คะแนนแปดข้อและสองประโยค ถ้าตัวหลังไม่สูงกว่า เล่มนี้แพ้ตามที่บอกไว้
เหรียญหนึ่งเหรียญกับเพื่อนหกคน
ถ้าคะแนนสูงขึ้น เล่มนี้ก็ยังไม่ได้ชนะ ถามคะแนนนั้นด้วยคำถามข้อแรกของเล่มเอง เทียบกับอะไร
สองชุดนี้เล่มนี้เขียนเอง ยังไม่มีใครวัดว่ายากเท่ากันไหม การเคยสอบมาแล้วอาจช่วยเอง และแปดข้อน้อยพอที่ข้อหนึ่งจะมาจากการเดา คะแนนของคุณคนเดียวจึงบอกได้แค่ว่าเล่มนี้แพ้กับคุณไหม
ถ้าอยากรู้ว่าได้ผลไหม หาเพื่อนที่ยังไม่เคยอ่านอย่างน้อยหกคน ให้ทุกคนทำชุดแรก แล้วเซ็นไว้ก่อนแบบทหารในบทที่หนึ่ง ว่าถ้าฝั่งที่ได้อ่านคะแนนเพิ่มไม่มากกว่าฝั่งที่รอ เล่มนี้แพ้ จับคู่ โยนเหรียญเลือกว่าใครในคู่ได้อ่านก่อน เมื่อฝั่งนั้นอ่านจบ ให้ทุกคนทำชุดที่สองวันเดียวกัน
ฝั่งที่รอคือกลุ่มเปรียบเทียบ ถ้าชุดที่สองง่ายกว่า หรือการสอบซ้ำช่วยเอง ฝั่งนี้ก็ดีขึ้นด้วย ส่วนที่ผู้อ่านดีขึ้นเกินกว่านั้นจึงเป็นของเล่มนี้ ในหกคน ต่างกันข้อสองข้อยังเป็นความบังเอิญได้ง่าย ให้เล่าทุกตัวเลข รวมตัวที่ไม่เข้าข้างเล่มนี้
ตอนที่เล่มนี้เขียนเสร็จ ยังไม่เคยมีใครทดสอบมันด้วยเหรียญแบบนี้
สิบคาบ
คำตอบที่ซื่อตรงว่าควรหวังแค่ไหน มาจากนักเรียนมัธยมกว่าหนึ่งหมื่นคนในเคนยา รวันดา และยูกันดา ที่โรงเรียนถูกสุ่มว่าแห่งไหนได้เรียนวิธีตัดสินข้ออ้างเรื่องสุขภาพสิบคาบ
ผู้วิจัยเขียนไว้เองว่า ในโรงเรียนที่ได้เรียน สี่สิบสองคนในร้อยยังไม่ถึงเกณฑ์ผ่าน และผู้วิจัยหลายคนเป็นทั้งคนสร้างบทเรียนและคนประเมินมัน เล่มนี้ก็ยืนอยู่ที่เดียวกัน
หนังสือที่อ่านคนเดียวน้อยกว่าสิบคาบกับครูตัวจริง และรายงานปี 2016 ของสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ เตือนว่ารู้วิทยาศาสตร์มากขึ้นไม่ได้เปลี่ยนการตัดสินใจเสมอไป
แต่ถ้าหยุดตรงนี้ ภาพจะมืดกว่าความจริง ในการทดลองเดียวกัน โรงเรียนที่ได้เรียนมีคนผ่านมากกว่าอย่างชัดเจน และหนึ่งปีต่อมา สิ่งที่เรียนยังอยู่เกือบเก้าในสิบส่วน
ความหวังนี้ไม่ได้มาจากการเชื่อว่าคุณจะเปลี่ยน มันมาจากการทดสอบที่อาจออกมาว่าสอนไปก็เปล่า แล้วมันไม่ได้ออกมาอย่างนั้น ความหวังที่แพ้ได้แบบนี้ คือความหวังที่เชื่อได้
คำถามห้าข้อนี้ไม่ได้เป็นของใคร และไม่ได้มาฟรี มันถูกจ่ายมาแล้วโดยทุกคนที่ยอมให้ข้ออ้างของตัวเองแพ้ได้ นักฟิสิกส์ที่พิมพ์ว่าเหรียญของตัวเองแพ้เครื่องตรวจระเบิดปลอม นักวิทยาศาสตร์ที่ทำซ้ำงานในสาขาของตัวเองแล้วพิมพ์ผลตามที่มันออก คนที่ทดสอบสมุนไพรแล้วพิมพ์ว่ามันไม่ได้ช่วยเพิ่ม บริษัทที่ถอน AI ของตัวเองแล้วบอกว่าพลาดตรงไหน
ตอนนี้มันเป็นของคุณ
จะรู้ว่าบทนี้ผิดเมื่อ: ผู้อ่านใหม่ที่ชุดแรกยังไม่เต็ม ได้คะแนนชุดที่สองไม่สูงกว่าชุดแรก หรือประโยคท้ายเล่มได้คะแนนไม่มากกว่าประโยคต้นเล่ม หรือในการทดลองที่ใช้เหรียญเลือกว่าใครได้อ่านก่อน ฝั่งที่ได้อ่านคะแนนเพิ่มไม่มากกว่าฝั่งที่รอ หรือมีคนพบวิธีเลือกคำตอบโดยไม่อ่านเนื้อหา เช่นเลือกตัวเลือกที่ยาวที่สุด แล้วได้เกินสามข้อในชุดใดชุดหนึ่ง หรือมีคนเปิดแหล่งต้นทางแล้วพบว่าเรื่องใดที่บทนี้บอกว่าแก้แล้ว ฉบับที่แก้แล้วยังผิดอยู่
หลักฐาน:
- การทดสอบเครื่องตรวจระเบิดในไทยปี 2010 มาจากคำสั่งของนายกรัฐมนตรีถึงกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แถลงผลวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2010 · สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติตรวจ 757 เครื่องให้กองทัพบกในปี 2021 ถึง 2022 เพื่อใช้ในคดี — พอเชื่อ (รายงานข่าวย้อนหลัง เล่มนี้หาเอกสารการทดสอบปี 2010 ฉบับเต็มไม่พบ) — THE STANDARD, 6 มิถุนายน 2022 — https://thestandard.co/gt200-history/
- พระไตรปิฎกฉบับหลวง เล่ม 20 เกสปุตตสูตร ใช้คำว่า อย่าได้ยึดถือ นำหน้าเหตุทั้งสิบข้อ ไม่มีคำว่า ปลงใจเชื่อ และสิ่งที่ให้รู้ด้วยตนเองรวมถึงสิ่งที่ผู้รู้ติเตียน กับผลเมื่อทำตามจนครบ — แน่น (ตัวบทต้นฉบับ ถูกเปิดอ่านซ้ำแล้ว) — พระไตรปิฎก ฉบับหลวง เล่มที่ 20 — https://84000.org/tipitaka/pitaka_item/v.php?B=20&A=4930&Z=5092
- ปาฐกถารางวัลโนเบลของ Tu Youyou ยกประโยคจากตำราของ Ge Hong (ราวปี 317 ถึง 420) ว่า Qinghao หนึ่งกำมือ แช่น้ำ บิดเอาน้ำ ดื่มให้หมด ไม่มีคำบอกอุณหภูมิ · ปาฐกถาเรียกวิธีนี้ว่าการใช้ Qinghao แบบเย็น และบอกว่าสมุนไพรส่วนมากถูกต้มเป็นยาต้มก่อนให้คนไข้กิน · ความคิดว่าอาจต้องหลบความร้อนตอนสกัดเป็นของผู้บรรยายเอง — พอเชื่อ (คำเล่าของผู้ค้นพบเองในเอกสารชิ้นเดียว แต่ยกตัวบทภาษาจีนไว้ให้ตรวจ) — Tu Youyou, Nobel Lecture, 7 ธันวาคม 2015 — https://www.nobelprize.org/uploads/2018/06/tu-lecture.pdf
- การทดลองของ James Lind เริ่ม 20 พฤษภาคม 1747 คนไข้สิบสองคน วิธีละสองคน · เขาไม่เคยเขียนชัดว่าผลไม้ตระกูลส้มรักษาโรคลักปิดลักเปิด · น้ำผลไม้ที่เขาเคี่ยวเก็บไว้เสียวิตามิน · น้ำเลมอนถูกแจกทั่วไปในกองทัพเรือตั้งแต่ปี 1795 · เรื่องหมอวีรบุรุษกับกองทัพเรือที่เชื่องช้าสืบต้นทางได้ถึงปี 1893 — พอเชื่อ (นักประวัติศาสตร์จากแหล่งเดียว) — James Lind Library — https://www.jameslindlibrary.org/articles/who-was-james-lind-and-what-exactly-did-he-achieve/ · https://www.jameslindlibrary.org/articles/james-lind-and-scurvy-1747-to-1795/
- หลักฐานของเล่มนี้ถูกค้นโดย AI หกตัวจากเจ็ดตัวที่ทำงานพร้อมกันในรอบเดียว ในห้าภาษา ได้ราวสองร้อยแถว · AI อีกตัวที่ไม่ได้อยู่ในเจ็ดตัวนั้นเปิดหน้าต้นทางซ้ำแปดแถว และเปิดเองสิบเจ็ดหน้า · ระหว่างเขียนมีการเปิดเพิ่มอีกสิบสี่หน้า · สิ่งที่เปิดไม่ได้เลยถูกตัด สิ่งที่อ่านผ่านแหล่งที่อ้างถึงบอกไว้ในหลักฐานของแต่ละบท — ยังบาง (คำบอกของเล่มนี้เกี่ยวกับตัวเอง ตามป้ายที่เล่มนี้ตั้งไว้เอง) — บันทึกการค้นคว้าของเล่มนี้ 25 และ 26 กันยายน 2026 ไม่ได้เผยแพร่
- หลังเขียนเสร็จ ผู้ตรวจสองรายเปิดแหล่งซ้ำ และพบความผิดสี่ที่ในร่างของบทที่ 1, 8 และ 11 ทั้งสี่ถูกแก้ก่อนพิมพ์ · รายงานการทดสอบที่เม็กซิโกแสดงทหารสองคนผลัดกันถือเครื่อง · ผู้ผลิต AI เขียนว่าสาเหตุคือหลายการเปลี่ยนแปลงรวมกัน ไม่ใช่สัญญาณตัวเดียว · รายการของศูนย์ต่อต้านข่าวปลอมมีแต่ข่าวปลอม — ยังบาง (คำบอกของเล่มนี้เกี่ยวกับตัวเอง) — บันทึกการตรวจของเล่มนี้ 26 กันยายน 2026 ไม่ได้เผยแพร่ · https://arxiv.org/abs/1301.3971 · https://openai.com/index/expanding-on-sycophancy/ · https://www.thansettakij.com/technology/648029
- สามการทดลองที่สุ่มโรงเรียนในเคนยา รวันดา และยูกันดา 244 โรงเรียน นักเรียน 11,344 คน · อบรมครู 2 ถึง 3 วัน บทเรียนสิบคาบ คาบละ 40 นาที · เกณฑ์ผ่านคือถูก 9 จาก 18 ข้อ · โรงเรียนที่ได้สอนผ่าน 58% (3,397 จาก 5,846 คน) odds ratio 5.5 · ผู้วิจัยสรุปเองว่า 42% ของนักเรียนในโรงเรียนที่ได้สอนยังไม่ผ่าน — พอเชื่อ (สามการทดลองให้ผลไปทางเดียวกัน แต่มาจากโครงการเดียวที่ทั้งสร้างและประเมินบทเรียน) — Chesire et al., Journal of Evidence-Based Medicine, 2023 — https://doi.org/10.1111/jebm.12552
- ติดตามผลหนึ่งปี 8,298 คน (หายไป 27%) · odds ratio 3.6 เทียบกับ 5.5 ตอนเรียนจบ · ความรู้คงอยู่ 88.3% · ผู้วิจัยแจ้งไว้เองว่าหลายคนเป็นทั้งผู้พัฒนาและผู้ประเมินบทเรียน — พอเชื่อ (โครงการเดียวกัน) — Chesire et al., Trials, 30 ตุลาคม 2024 — https://doi.org/10.1186/s13063-024-08577-w
- โรงเรียนประถมในยูกันดา 120 โรงเรียน เด็กอายุ 10 ถึง 12 ปี เก้าคาบ สอบผ่าน 69% ต่อ 27% — พอเชื่อ (การทดลองเดียว ตัวเลขตามบทคัดย่อ) — Informed Health Choices, The Lancet, 2017 — https://europepmc.org/article/MED/28539194
- ความรู้วิทยาศาสตร์ที่มากขึ้นไม่ได้เปลี่ยนความเห็นหรือการตัดสินใจอย่างสม่ำเสมอ และในเรื่องที่เป็นข้อถกเถียง การรู้มากขึ้นเคยไปด้วยกันกับการแบ่งข้างที่แรงขึ้น — พอเชื่อ (รายงานทบทวนฉบับเดียว) — National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine, 2016 — https://nap.nationalacademies.org/read/23595/chapter/2
- ห้าการทดลอง คนกว่า 10,100 คน 52 เรื่อง ไม่มีการแก้ข้อไหนทำให้ความเชื่อผิดแรงขึ้น และคนขยับเข้าหาข้อเท็จจริง — พอเชื่อ (ห้าการทดลองจากทีมเดียว) — Wood & Porter, Political Behavior, 2019 — https://link.springer.com/article/10.1007/s11109-018-9443-y
- ในการทดสอบปิดตาสองชั้นที่เม็กซิโก เหรียญที่นักฟิสิกส์ใช้เทียบเลือกถูก 1 จาก 20 ครั้ง เครื่องได้ 3 จาก 20 — พอเชื่อ (การทดสอบหนึ่งครั้ง บันทึกละเอียดทุกขั้น) — Mochán & Ramírez-Solís, arXiv:1301.3971, 2013 — https://arxiv.org/abs/1301.3971
- ทีมนักวิจัยทำซ้ำงานจิตวิทยาที่ตีพิมพ์แล้วหนึ่งร้อยชิ้นและพิมพ์ผลทั้งหมด — พอเชื่อ (ตัวเลขผลการทำซ้ำมีความเห็นแย้งในปี 2016 ดูบทที่ 4) — Open Science Collaboration, Science, 2015 — https://europepmc.org/article/MED/26315443
- การทดลองแบบปิดตาสองชั้นเทียบกับยาหลอกพบว่าฟ้าทะลายโจรไม่ช่วยเพิ่มผลทางคลินิกหรือทางไวรัสในผู้ป่วยโควิด-19 ที่อาการไม่รุนแรง — พอเชื่อ (อ่านผ่านบทความที่อ้างถึง) — Siripongboonsitti et al., Phytomedicine, 2023 ตามที่อ้างในรายงานการทดลองแบบเปิดปี 2024 — https://www.lidsen.com/journals/icm/icm-09-01-013
- ผู้ผลิต AI รายหนึ่งถอนรุ่นปรับปรุงที่ปล่อยเมื่อ 24 ถึง 25 เมษายน 2025 ตั้งแต่ 28 เมษายน เพราะมัน "overly flattering or agreeable" แล้วเขียนอธิบายสาเหตุ — พอเชื่อ (คำแถลงของผู้ผลิตเอง เป็นการยอมรับความผิดของตัวเอง) — OpenAI, 2025 — https://openai.com/index/sycophancy-in-gpt-4o/ · https://openai.com/index/expanding-on-sycophancy/