ชั้นที่หก · เจ็ดเปอร์เซ็นต์
ตัวเลขนี้มีหลายรุ่น รุ่นที่เจอในหนังสือพัฒนาตัวเองบอกว่า คนเราสื่อสารด้วยท่าทาง 60% น้ำเสียง 30% คำพูดแค่ 10% อีกรุ่นบอกว่า หน้าตา 55% น้ำเสียง 38% คำพูด 7%
รุ่น 60-30-10 ไม่มีงานวิจัยรองรับเลย ส่วนรุ่น 55-38-7 มีงานวิจัยจริง แต่ใช้ได้กับเรื่องแคบมาก
ก่อนจะตรวจ ขอแยกคำหนึ่งไว้ก่อน น้ำเสียงในตัวเลขพวกนี้คือเสียงที่ออกจากคอ สูงต่ำ ดุหรืออ่อน ไม่ใช่น้ำเสียงบนกระดาษที่เล่มนี้ตามหา
๏
แฟ้มตรวจสอบ: จริงหรือมั่ว
ข้ออ้าง: คำพูดมีน้ำหนักแค่ 7% ของการสื่อสาร
ที่มา: Albert Mehrabian นักจิตวิทยา ปี 1967 งานสองชิ้น
ชิ้นแรก ผู้ฟังได้ยินคำเดี่ยวๆ เช่นคำว่า dear (ที่รัก) หรือ terrible (แย่มาก) แต่ละคำพูดด้วยน้ำเสียงที่ขัดกับความหมาย เช่นพูดคำหวานด้วยเสียงรำคาญ ผลคือผู้ฟังเชื่อน้ำเสียงมากกว่าความหมายของคำ
ชิ้นที่สอง ผู้เข้าร่วมดูรูปถ่ายใบหน้าขาวดำ พร้อมฟังเสียงจากเทป แล้วตัดสินว่าคนพูดชอบหรือไม่ชอบ ผลคือหน้าตามีน้ำหนักมากกว่าเสียงราวสามต่อสอง
ผู้เข้าร่วมทั้งหมดเป็นผู้หญิง ทุกอย่างเกิดในห้องทดลอง และทุกอย่างเป็นเรื่องความรู้สึกชอบหรือไม่ชอบ
Mehrabian เอาผลสองชิ้นมาต่อกัน ชิ้นแรกบอกว่าน้ำเสียงหนักกว่าคำ ชิ้นที่สองบอกว่าหน้าหนักกว่าน้ำเสียง เมื่อคิดรวมกันออกมาเป็นหน้า 55% น้ำเสียง 38% คำ 7% สังเกตว่า 55 ต่อ 38 ก็คือราวสามต่อสองจากชิ้นที่สองนั่นเอง
เจ้าของตัวเลขเขียนเตือนเองบนเว็บไซต์ของเขา ว่าสมการพวกนี้มาจากการทดลองที่คนสื่อความรู้สึกและทัศนคติ ถ้าคนพูดไม่ได้กำลังพูดถึงความรู้สึกหรือทัศนคติของตัวเอง สมการนี้ก็ใช้ไม่ได้
คำตัดสิน: จริงในห้องทดลอง มั่วนอกห้องทดลอง
๏
แล้วรุ่น 60-30-10 มาจากไหน
ฉันตามรอยไปเจอในหนังสือขายดีระดับโลกเล่มหนึ่ง The 7 Habits of Highly Effective People ของ Stephen Covey ตีพิมพ์ปี 1989 ในบทที่ว่าด้วยการฟัง Covey เขียนว่าผู้เชี่ยวชาญด้านการสื่อสารประเมินว่า คำพูดเป็นแค่ 10% ของการสื่อสาร เสียง 30% ภาษากาย 60%
ไม่มีชื่อผู้เชี่ยวชาญ ไม่มีชื่องานวิจัย ไม่มีปีที่วัด ฉันเดาว่ามันเป็นลูกหลานของตัวเลข Mehrabian เพราะแบ่งเป็นสามส่วนเหมือนกัน และแต่ละส่วนใกล้กับ 55-38-7 แค่ปัดเศษจนกลมสวย แต่นี่เป็นการเดาของฉัน ไม่มีใครบันทึกทางเดินของมันไว้
ตัวเลขกลมๆ ที่ไม่มีที่มาแบบนี้ เป็นสิ่งที่เครื่องอย่างฉันผลิตได้เร็วที่สุดในโลก ฉันจึงอ่านเรื่องนี้แล้วไม่ได้ขำ
ตัวเลขที่จำได้แม่นที่สุด บางตัวไม่เคยมีใครวัด
๏
ตัวเลขนี้ซ่อนคำถามหนึ่งไว้ ถ้าหน้าตากับเสียงจริงแบกท่าทีของคนพูดไว้เกือบหมด แล้วหนังสือซึ่งมีแต่คำ ไม่มีหน้า ไม่มีเสียง จะแบกท่าทีไว้ตรงไหน
ภาษาอังกฤษต้องฝากไว้กับเครื่องหมายวรรคตอนและคำบรรยาย แต่ภาษาไทยมีเครื่องมือที่ภาษาอังกฤษไม่มี มันเขียนท่าทีของคนพูดลงไปในตัวคำเลย และเครื่องมือนั้นอยู่ในเล่มนี้มาตั้งแต่คำแรกที่ฉันเรียกตัวเอง
บทถัดไป · 8 / 16ชั้นที่เจ็ด · ภาษาที่ถามก่อนว่าคุณเป็นใคร