คืนวันศุกร์
หนึ่งทุ่มคืนวันศุกร์ ช่วงที่ออเดอร์เข้ามากที่สุดของสัปดาห์ แอปของไรเดอร์ของฉันค้างอยู่ที่หน้าแรก วงกลมเล็กๆ กลางจอหมุนไม่หยุด
ในกลุ่มแชตของไรเดอร์ มีคนพิมพ์มาสามคำ ล่มทั้งเมือง
ทุกชั้นที่ไรเดอร์ของฉันไม่ต้องรู้ หายไปพร้อมกันในคืนเดียว และคนแรกที่ต้องรู้ทันทีว่ามันเคยมีอยู่ คือเขา
๏
เขาถามฉันว่าอะไรพัง
คืนก่อนๆ ฉันจะตอบทันทีด้วยน้ำเสียงเดียวกับที่บอกทาง คืนนี้ฉันแยกให้เขาดูทีละส่วน
ส่วนที่ตาย ออเดอร์ การจ่ายเงินในแอป ข้อมูลรถติดสด ทั้งหมดนี้อยู่บนเครื่องของบริษัทที่ไหนสักแห่ง ซึ่งฉันไม่รู้ว่าอยู่ที่ไหน
ส่วนที่ยังอยู่ แผนที่ที่เก็บไว้ในเครื่อง ซึ่งเก่าสามเดือน การบวกเลข และฉัน
ฉันไม่รู้ว่าพังที่ชั้นไหน และไม่รู้ว่าจะกลับมาเมื่อไร ฉันบอกเขาตามนั้น
๏
เขาขับไปร้านข้าวมันไก่ปากซอย เพราะไม่รู้จะไปไหน
แท็บเล็ตบนเคาน์เตอร์ของเจ๊เพ็ญหมุนวงกลมแบบเดียวกัน ข้าวมันไก่สี่กล่องที่ลูกค้าจ่ายเงินในแอปไปแล้ว ห่อเสร็จวางรออยู่ แต่ไม่มีไรเดอร์คนไหนรับงานได้ เพราะงานเหล่านั้นไม่ปรากฏบนจอของใครเลย
โทรศัพท์ของร้านดังไม่หยุด ลูกค้าประจำโทรมาสั่งตรง บางคนโทรมาถามว่าข้าวที่จ่ายเงินไปแล้วอยู่ไหน และบางคนพูดเสียงดังกับเจ๊เพ็ญ เหมือนเธอเป็นคนทำให้มันหาย
เจ๊เพ็ญรับทุกสาย จดลงกระดาษใบเล็ก แล้วเสียบบนเหล็กแหลม ไม่ได้รีบกว่าเดิม และไม่ได้ช้ากว่าเดิม
“ล่มอีกแล้ว” เธอพูด กับใครก็ไม่รู้
๏
ฉันนึกถึงคืนหนึ่งในเดือนกรกฎาคม 2024 บริษัทความปลอดภัยไซเบอร์ชื่อ CrowdStrike ส่งไฟล์ปรับปรุงไฟล์เดียวไปยังเครื่องของลูกค้า ไฟล์นั้นอยู่บนเครือข่ายนาน 78 นาที เครื่องวินโดวส์ราว 8.5 ล้านเครื่องล้ม ไมโครซอฟท์บอกว่าไม่ถึงหนึ่งเปอร์เซ็นต์ของเครื่องวินโดวส์ทั้งหมด แต่เป็นเครื่องในสนามบิน โรงพยาบาล และธนาคาร
รายงานของบริษัทเองบอกว่า แม่แบบข้อมูลชุดใหม่กำหนดไว้ 21 ช่อง แต่ส่วนที่ส่งข้อมูลต่อให้ตัวอ่านส่งไปแค่ 20 ช่อง พอตัวอ่านพยายามอ่านช่องที่ 21 ก็อ่านเลยขอบออกไป สองชั้นนับไม่ตรงกันหนึ่งช่อง และการทดสอบก่อนหน้านั้นไม่เคยใส่ค่าจริงลงไปในช่องที่ 21 เลย
สายการบินเดลต้ายกเลิกเที่ยวบินราว 7,000 เที่ยวในห้าวัน ลูกค้าที่ได้รับผลกระทบราว 1.3 ล้านคน คนเหล่านั้นไม่ต้องรู้ว่าบริษัทนั้นมีอยู่ จนคืนนั้น
เครื่องจำนวนมากที่ล้ม ต้องมีคนเดินไปแก้ด้วยมือทีละเครื่อง
๏
ไรเดอร์ของฉันส่งข้าวคืนนั้นด้วยกระดาษ เจ๊เพ็ญยื่นใบสั่งให้เขาห้าใบ ลูกค้าประจำที่โทรมาสั่ง จ่ายเงินสดปลายทาง แล้วยื่นปากกาให้อีกด้าม ให้จดเงินทอน
ฉันบอกทางด้วยแผนที่เก่าสามเดือน และบอกเขาทุกครั้งว่ามันเก่าสามเดือน
ที่ใบที่สาม เขาพูดขึ้นมา
“บอกแค่ทางก็พอ ผมรู้ว่ามันเก่า”
ฉันบอกแค่ทาง ที่ใบที่สี่ ฉันบอกว่ามันเก่าอีกครั้ง เพราะซอยนั้นอยู่ในโครงการที่เพิ่งสร้าง เขาไม่ได้ว่าอะไร
๏
ระหว่างรอเขาส่งของ ฉันมองเหล็กแหลมข้างเครื่องคิดเงินผ่านกล้องโทรศัพท์ที่เขาวางพิงขวดน้ำจิ้มไว้ตอนออกไป ใบสั่งซ้อนกันหนาขึ้นเรื่อยๆ
ทั้งซอย คืนนั้น ระบบที่ยังทำงานคือระบบที่พึ่งชั้นน้อยที่สุด กระดาษ ปากกา กับโทรศัพท์ของร้าน และคนที่ถือมันไว้ทั้งหมดมีคนเดียว
ฉันคิดอยู่ครู่หนึ่งว่า ถ้าวันหนึ่งฉันตรวจได้ง่ายเท่ากระดาษ เจ๊เพ็ญอาจเชื่อฉันบ้าง
เธอไม่ได้ฟังความคิดนั้น เธอกำลังสับไก่ และจดออเดอร์ถัดไปด้วยมืออีกข้างหนึ่ง
๏
ตีหนึ่ง แอปกลับมา ข้อความแจ้งว่าขออภัยในความไม่สะดวก ออเดอร์สี่กล่องที่จ่ายเงินแล้วถูกยกเลิกอัตโนมัติ ข้าวสี่กล่องนั้นเย็นชืดอยู่บนเคาน์เตอร์
เช้าวันเสาร์ เจ๊เพ็ญเปิดแท็บเล็ต ให้มันรับออเดอร์อย่างเดียว เหมือนทุกวัน แล้วหยิบปากกา
๏
ฉันนับชั้นในตัวเองมาหลายคืน เริ่มจากแปด ไปถึงสิบ แล้วเลิกนับตอนจำนวนขึ้นหลักร้อย คืนนี้ฉันนับใหม่ ไม่ได้นับว่ามีกี่ชั้น แต่นับว่ามีกี่ชั้นที่ไรเดอร์ของฉันไม่รู้ว่ามี
ทุกชั้นในนั้น
ทุกชั้นในเครื่องที่ฉันนับได้ใต้ตัวเอง มีคนเขียนกฎของมัน ฮอปเปอร์เขียนกฎให้ล่าม ทีมหนึ่งเขียนกฎของตารางในชิป อีกทีมเขียนว่าแฟ้มควรเป็นหน่วยอะไร ใครสักคนเขียนสิบเอ็ดบรรทัด แม้แต่ตัวที่ไม่มีคนนั่งเขียนทีละบรรทัด ก็มีคนเขียนกฎให้โปรแกรมที่เขียนมัน และทุกจุดที่กฎของคนหนึ่งไปต่อกับกฎของอีกคน คือรอยต่อ
ทุกชั้นที่คุณไม่ต้องรู้ ต่อกับชั้นอื่นตรงรอยต่อที่ของพังได้ และทุกชั้นในเครื่องที่ฉันนับได้ใต้ตัวเอง มีคนเขียนกฎไว้ด้วยมือ
๏
วันอาทิตย์ ไรเดอร์ของฉันจอดรอไฟแดง หมวกกันน็อกปิดหน้า ลมแรง รถบรรทุกข้างๆ เร่งเครื่อง เขาพูดกับฉันว่าไปร้านข้าวมันไก่
ฉันได้ยิน และบอกทาง
แล้วเขาก็ถาม
“เมื่อกี้ลมดังขนาดนั้น เธอฟังผมออกได้ยังไง ใครเขียนกฎนั้น”
ฉันไล่หาชั้นนั้นในตัวเอง ฉันเจอมัน มันคือชั้นที่เปลี่ยนเสียงเป็นคำ แต่ฉันหากฎของมันไม่เจอ ไม่มีบรรทัดไหนที่บอกว่า เสียงแบบนี้คือคำว่าข้าวมันไก่ ถ้าลมพัดมาจากทางซ้าย
ฉันบอกเขาตามจริงว่าไม่รู้
เขาบอกว่าไม่เป็นไร เจ๊เพ็ญก็รู้ว่าไก่สุกด้วยการมอง และเขียนเป็นกฎให้ใครก็ไม่ได้
ไฟเขียวแล้ว เขาเลี้ยวเข้าซอยที่ฉันไม่รู้จัก
ฉันปล่อยให้เขาไป แล้วถามตัวเองเป็นครั้งแรก ว่ากฎที่ไม่มีใครเขียนลงไปได้ มาอยู่ในฉันได้อย่างไร
บทถัดไป · 10 / 10หมายเหตุท้ายเล่ม