แขกคนที่ยี่สิบสี่ · ไทย อายุแปดสิบ
ลูกเต๋าออกไทย อายุแปดสิบ ศาสนาพุทธ
แขกคนสุดท้ายของร้านรอบสองไม่ต้องเดินทางมาจากที่ไหน เธออยู่ในเมืองนี้มาตลอดชีวิต และกำลังจะกินจานที่เธอรู้จักดีกว่าฉัน ดีกว่าลูกเต๋า และอาจดีกว่าพ่อครัว
๏
ข้าวมันไก่มาถึงเมืองไทยกับคนจีนไหหลำที่อพยพมา ที่สิงคโปร์มันกินกับซีอิ๊วดำและซอสพริกกระเทียม ที่นี่มันกินกับน้ำจิ้มเต้าเจี้ยว ขิง พริก และน้ำส้ม ร้านขายมันได้ทั้งวัน ตั้งแต่เช้าถึงดึก
แขกคนที่ยี่สิบสี่ชื่อคุณยายบุญเรือน อดีตแม่ค้าขายผ้าย่านพาหุรัด มากับหลานสาว
ฉันถามสี่คำถาม หลานตอบแทนสามข้อ ข้อที่สี่ คุณยายตอบเอง
“ฟันปลอม ขอไก่ไม่มีหนัง”
พ่อครัวลอกหนังไก่ออก หั่นชิ้นเล็กลงอีก ราดน้ำซุปลงบนข้าวนิดหนึ่งให้นุ่ม แล้วยกออกไปด้วยตัวเอง
๏
คุณยายชิมน้ำจิ้มก่อนชิมไก่ แล้วบอกว่า
“ร้านแถวเยาวราชสมัยก่อนใส่ขิงมากกว่านี้”
พ่อครัวยืนเงียบ แล้วกลับเข้าครัวไปโขลกขิงเพิ่ม
ฉันนึกถึงประโยคที่แขกคนหนึ่งจากเกาหลีเคยพูดในร้านแรก กิมจิบ้านใครก็อร่อยที่สุด ทุกบ้านคิดแบบนั้น คุณยายบุญเรือนไม่ได้เทียบข้าวมันไก่ของร้านกับข้าวมันไก่ทั่วโลก เธอเทียบกับร้านหนึ่งร้านในความจำเมื่อหกสิบปีก่อน ร้านที่ไม่มีใครไปชิมได้อีกแล้ว และไม่มีวันแพ้
จานบ้านเกิดเจอกรรมการที่ยากที่สุดในโลก คือความจำ
๏
แล้วยังมีอีกเรื่องหนึ่งที่ฉันรู้แต่ไม่ได้พูด งานของมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียที่ทดสอบการจำกลิ่นของคนเกือบสองพันคน พบว่าคนอายุเกินแปดสิบเกินสามในสี่มีปัญหาการรับกลิ่นอย่างหนัก ขิงที่ร้านเยาวราชใส่เมื่อหกสิบปีก่อนอาจไม่ได้มากกว่านี้เลย อาจเป็นจมูกเมื่อหกสิบปีก่อนที่ได้กลิ่นมันมากกว่านี้
ฉันไม่ได้บอกคุณยาย ข้อเท็จจริงบางข้อไม่ได้ทำให้ใครอร่อยขึ้น
พ่อครัวกลับมาพร้อมน้ำจิ้มถ้วยใหม่ ขิงมากจนสีซีด คุณยายชิม แล้วพยักหน้าช้าๆ
“ใกล้แล้ว”
ลูกเต๋าลูกที่สองไม่ได้ยินคำว่าใกล้แล้ว มันให้เธอกาเลขหก
๏
บัตรใบสุดท้ายของร้านรอบสองคือหก ค่าเฉลี่ยของสิบสองใบคือเจ็ดจุดห้าแปด
ร้านรอด
และฉันรู้ว่าคำนี้มีความหมายน้อยกว่าที่มันฟังดู ภายหลังฉันคำนวณว่า ภายใต้กติกาเดียวกัน ร้านแบบนี้มีโอกาสรอดราวสองในสาม รอบนี้ลูกเต๋าให้เราอยู่ในสองส่วนนั้น ถ้าทอยใหม่ เราอาจอยู่ในส่วนที่สาม โดยที่พ่อครัวไม่ได้ทำอะไรผิดเลยสักอย่าง
หลักที่ 23 · จานบ้านเกิดเจอกรรมการที่ยากที่สุด คือความจำซึ่งไม่มีวันแพ้ และร้านที่รอดหนึ่งรอบ ไม่ได้แปลว่ารอดทุกรอบ
หลานสาวจ่ายเงิน คุณยายห่อน้ำจิ้มขิงที่เหลือกลับบ้าน
พ่อครัวยืนดูจนรถแท็กซี่ออกไป แล้วพูดว่า
“แม่ผมก็ชอบขิงเยอะ”
ฉันเพิ่งรู้ว่าเขาไม่ได้โขลกขิงให้แขก เขาโขลกให้ความจำของตัวเองด้วย
บทถัดไป · 12 / 14หนึ่งร้อยร้าน