2 · ชนะมาสิบตาแล้ว เดี๋ยวก็แพ้
ทายก่อน สองคนชนะมาสิบตาติด คนหนึ่งเล่นบาคาร่า อีกคนชู้ตลูกบาสเกตบอล ตาที่สิบเอ็ด ใครมีโอกาสชนะมากขึ้น
คนชู้ตบาส นิดหนึ่ง ส่วนคนเล่นบาคาร่ามีโอกาสเท่าเดิม เกือบเป๊ะ
จอสถิติข้างโต๊ะคือของขวัญจากบ่อน และบ่อนไม่เคยแจกของขวัญที่ทำให้บ่อนเสียเงิน คาสิโนหลายแห่งติดจอไล่ผลย้อนหลังไว้ข้างโต๊ะรูเล็ตและบาคาร่า ของที่ไม่มีความจำได้ป้ายประวัติเป็นของแถม ส่วนคำว่าเกือบในคำตอบข้างบน มีราคาแค่ไม่กี่สตางค์ต่อร้อยบาท ซึ่งจะนับให้ดูก่อนจบบทนี้
สิบตาเดียวกัน ทำให้คนสองคนเชื่อสองอย่างที่ตรงข้ามกัน คนหนึ่งบอกว่าชนะมาเยอะแล้ว เดี๋ยวก็ต้องแพ้ อีกคนบอกว่ามือกำลังขึ้น ต้องลงเพิ่ม ภาษานักสถิติเรียกอย่างแรกว่า gambler's fallacy และเรียกอย่างหลังว่า hot hand หรือมือร้อน สำหรับลูกบอล เหรียญ และเครื่องสุ่ม ทั้งสองอย่างผิดพอกัน
ที่คาสิโนในรีโนซึ่งนักวิจัยไปนับเดิมพันรูเล็ตจริง ทั้งสองความเชื่ออยู่ในห้องเดียวกัน หลังสีเดิมออกติดกันนาน คนย้ายไปลงอีกสี แต่หลังตัวเองเพิ่งชนะ คนเล่นกลับวางเงินลงทีละหลายเลขขึ้น เหมือนเชื่อว่าช่วงนี้ตัวเองดวงขึ้น เฉลี่ย 13.62 เลขต่อตา เทียบกับ 9.21 เลขหลังเพิ่งแพ้ ลูกบอลต้องเปลี่ยนใจ แต่ดวงของฉันต้องอยู่กับฉัน
สูตรที่ขายอยู่จริง
น้าเสี่ยง: น้าโหลดแอปสูตรบาคาร่ามา แม่นเก้าสิบเก้าเปอร์เซ็นต์นะ
น้องส่วน: เก้าสิบเก้าเปอร์เซ็นต์ จากกี่ตาครับ
น้าเสี่ยง: ก็จากตาที่มันถูกไง
เว็บพนันออนไลน์แห่งหนึ่งมีหน้า "สูตรบาคาร่า" สอนอ่าน "เค้าไพ่" เจ็ดแบบ มีทั้งมังกร ปิงปอง และอื่น ๆ ตั้งชื่อให้ลำดับของผลที่ออกไปแล้ว เหมือนตั้งชื่อให้รูปก้อนเมฆ แล้วหน้าเดียวกันนั้นเขียนไว้ว่า โอกาสที่เค้าไพ่มังกรจะมาอีกรอบ "แทบจะต่ำกว่า 0%"
ความน่าจะเป็นมีขอบสองข้าง ศูนย์คือไม่มีวันเกิด หนึ่งคือเกิดแน่นอน ความน่าจะเป็นทุกตัวในจักรวาลอยู่ระหว่างสองเลขนี้ ยกเว้นบนหน้าเว็บนั้น ซึ่งดูเหมือนจะเป็นที่แรกในประวัติศาสตร์ของวิชานี้ที่ความน่าจะเป็นติดลบ หน้าเดียวกันยังเขียนต่อว่าสูตรนี้ "ไม่ใช่เรื่องของการเสี่ยงโชค เหมือนกับการซื้อหวย" แล้วมีปุ่มสมัครสมาชิกอยู่ข้างล่าง
ตารางเค้าไพ่อยู่ข้างโต๊ะบาคาร่าหลายโต๊ะ ทั้งในคาสิโนและบนจอ แจกให้ดูฟรี คนที่เห็นมังกรยาวเจ็ดตาจะรู้สึกว่ารู้อะไรบางอย่าง เล่มนี้เชื่อว่าความรู้สึกนั้นแหละที่ทำให้คนเล่นต่อ
ของที่มีความจำจริง
ไม่ใช่ทุกอย่างในโลกที่ไม่มีความจำ การแยกให้ออกคือทักษะแรกของเล่มนี้ และมันมีข้อสอบข้อเดียว: ของที่ออกไปแล้ว หายไปจากกองจริงไหม ถ้าหาย อดีตเปลี่ยนตัวส่วน ถ้าไม่หาย อดีตเป็นแค่เรื่องเล่า
ไพ่มีความจำนิดหนึ่ง บาคาร่าแจกจากไพ่หลายสำรับที่ไม่ได้สับกลับทุกตา ไพ่ที่ออกไปแล้วหายจากกองจริง ตัวส่วนจึงเปลี่ยนจริง แต่นักคณิตศาสตร์การพนันคำนวณไว้แล้วว่า ต่อให้นั่งนับไพ่ทุกใบ ความได้เปรียบของบ่อน ซึ่งปกติอยู่ที่ราว 1.06 เปอร์เซ็นต์ถ้าลงฝั่งเจ้ามือ และ 1.24 ถ้าลงฝั่งผู้เล่น ลดลงเหลือแค่ราว 1.00 เปอร์เซ็นต์ เงินร้อยบาทที่วาง ความจำของไพ่ช่วยคืนมาได้ราวหกถึงยี่สิบสี่สตางค์ ส่วนอีกราวหนึ่งบาท บ่อนยังเก็บไปเหมือนเดิม ความจำนี้มีจริง แต่แทบไม่มีราคา และตารางเค้าไพ่ไม่ได้นับไพ่ด้วยซ้ำ มันนับแค่ว่าใครชนะ
คนมีความจำเยอะ ปี 1985 นักจิตวิทยาสามคนสรุปว่ามือร้อนในบาสเกตบอลไม่มีอยู่จริง อีกสามสิบสามปีต่อมา นักเศรษฐศาสตร์สองคนพบว่า วิธีเลือกลูกมานับของงานนั้นทำให้มือร้อนดูเล็กกว่าจริงโดยอัตโนมัติ พอแก้แล้ว ข้อมูลชุดเดิมให้ผลกลับข้าง หลังยิงลงติดกันสามลูก นักบาสยิงลงบ่อยกว่าหลังยิงพลาดติดกันสามลูกราว 13 จุดเปอร์เซ็นต์ ฟังดูเหมือนคนเชื่อเรื่องมือร้อนชนะ แต่งานปี 1985 ชิ้นเดียวกันนั้นมีอีกการทดลองหนึ่งที่อคติตัวนี้ไม่แตะ ผู้เล่นต้องทายก่อนยิงทุกลูก และคำทายขึ้นลงตามลูกที่แล้วมากกว่าที่ผลจริงขึ้นลงตามลูกที่แล้วหลายเท่า มือร้อนมีจริง แค่เล็กกว่าที่ทุกคนรู้สึกมาก เหตุผลตรงไปตรงมา คนมีกล้ามเนื้อที่ล้า มีความมั่นใจที่ขึ้นลง ลูกบอลรูเล็ตไม่มีทั้งสองอย่าง
คนแทงหวยมีความจำ เครื่องออกรางวัลไม่มี ในรัฐแมริแลนด์ นักเศรษฐศาสตร์พบว่าเงินที่คนแทงเลขใดเลขหนึ่งหายวับทันทีหลังเลขนั้นออก แล้วค่อย ๆ กลับมาในหลายเดือน เครื่องไม่รู้ว่าเลขไหนเพิ่งออก คนรู้ แล้วคนก็หลบ
และบางเครื่องถูกสร้างให้จำ ตู้กาชาในเกมบางเกมนับว่าคุณสุ่มไม่ได้มากี่ครั้งแล้ว และแจกให้เมื่อครบจำนวน นั่นคือความจำที่มีคนตั้งใจใส่เข้าไป คนที่ใส่มันเข้าไปรู้ดีกว่าใครว่ามันมีราคาเท่าไร
กลับไปที่เดิมพันตอนต้นบท คนชู้ตบาสมีโอกาสมากขึ้นนิดหนึ่ง เพราะเขาเป็นคน คนเล่นบาคาร่ามีโอกาสเท่าเดิม ความจำเดียวที่เปลี่ยนอะไรได้จริงในบาคาร่าคือความจำของไพ่ และมันเปลี่ยนแค่ไม่กี่สตางค์
ลูกบอลไม่มีความจำ ไพ่มีนิดเดียว คนมีเยอะ และความจำที่แรงที่สุดในเรื่องนี้ไม่ได้อยู่บนโต๊ะเลย มันอยู่ในหัวคนดูข่าว ที่จำเครื่องบินตกได้ทุกลำ แต่จำเที่ยวที่ลงจอดปกติไม่ได้สักเที่ยว
บทถัดไป · 4 / 1903 The Plane Might Crash